Leegstand platteland

Kennispartner

De komende jaren zal de leegstand van gebouwen in het buitengebied explosief toenemen. In 2030 staat 15 miljoen vierkante meter agrarisch onroerend goed leeg. Deze verwachte leegstand van Nederlandse boerenerven overstijgt daarmee die van kantoren of winkels, enorm dus.

Het wordt steeds moeilijker goede nieuwe economische bestemmingen te vinden voor boerderijen, schuren en stallen die hun agrarische functie verliezen. Stoppende boeren proberen hun gebouwen te verkopen aan andere agrariërs die er een bedrijf voortzetten, aan niet-agrarische ondernemers die er gaan ondernemen en aan burgers die er gaan wonen. De leefbaarheid, vitaliteit en kwaliteit van het buitengebied staat op (het) spel als herbestemming niet lukt en leegstand dreigt.

Om verpaupering van het landelijk gebied door leegstand te voorkomen, is herbestemming van agrarische gebouwen van groot belang. Het is zaak om dit effectief aan te pakken. Dit kunnen gemeenten niet alleen, dat moeten ze doen samen met provincies, landbouworganisaties en ondernemers. Dit biedt ook kansen voor revitalisering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering van het landelijk gebied.

Relevant commentaar

Wet ruimtelijke ordening, Tekst & Toelichting

Handboek Ruimtelijke Ordening & Bouw

Permanente bewoning van recreatiewoningen

Natuur en ruimte

Handboek Bodembeschermingsrecht

Cultureel erfgoed

Vergunningvrij bouwen: laatste stand van zaken

A. ONDERZOEKSRAPPORTEN, inclusief afstudeeropdrachten

1. Vrijkomende agrarische bebouwing in het landelijk gebied - bron: Alterra, in opdracht van InnovatieNetwerk (2014)

2. Quickscan naar leegstand in 5 Brabantse gemeenten in N+ZO-Brabant (Boekel, Eersel, Oirschot, Someren, Sint Oedenrode) - M. Gerritsma en S. Swinkels (2014)

3. Leegstand op het platteland – Deel 1. Verkenning van de opgave - N. Arkema, in opdracht van Rijksadviseur voor het Landschap (2015)

4. Leegstand op het platteland – Deel 2. Ontwerpend onderzoek naar de kansen van energietransitie - N. Arkema, in opdracht van Rijksadviseur voor het Landschap (2015)

5. Afstudeeronderzoek ‘Achterhoek meer mooi’ over functieverandering Boerenerven - D. Ruesink en E. Jansen (HvL, 2015)

6. Afstudeeronderzoek ‘Onderzoek naar de drijvende krachten achter vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) – B. Steman (2015)

7. Afstudeeronderzoek ‘Grip op de stille revolutie: Gemeentelijke regievoering bij erftransformaties’ - R. Geldhof (RUU, 2015)

8. Meer flexibiliteit ruimte voor ruimte – Noord Brabant (2015)

9. Leegstand agrarisch vastgoed Noord-Brabant – Alterra (2016)

10. Gebruikmaken van een functieveranderingsregeling? Denk aan de gevolgen voor uw belastingen - bron: Belastingdienst

11. Herbestemmen om slimmer samen te leven - bron: Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM), vakgroep Agrarisch & Landelijk Vastgoed

12. Landelijk gebied en Leegstand - Alterra, T.J.A. Gies, W. Nieuwenhuizen, H.S.D. Naeff, I. Vleemingh en M. Paulissen

13. Vrijkomende agrarische bebouwing in de gemeenten Almelo, Hellendoorn, Hof van Twente en Losser -Saxion Hogescholen, Auteur: Mart uit het Broek

14. Van keukentafel naar erftransformatie - Universiteit Wageningen, B.J. Zwiggelaar Masterscriptie ruimtelijke planning.

15. Lef is nodig voor een toekomstbestendig buitengebied - bron: Lectoraat Gebiedsontwikkeling en Recht Auteur(s): Marloes ter Haar - Wiefferink, Matthijs Bloem en John van den Hof

B. RIJK

Brief van de minister n.a.v. verschijnen van het Alterra-rapport (27 juni 2014) - bron: Tweede Kamer der Staten-Generaal, 2013–2014, 33 576 Nr.16

LTO: andere aanpak leegstand platteland - bron: Sloopgids.nl

Poster leegstand platteland - Wageningen Environmental Research (WERN)


C. PROVINCIES

1. Statenbrief over VAB-beleid n.a.v. motie bij vaststelling Omgevingsvisie - bron: Provincie Gelderland (2014)

2. Handreiking VAB: ‘Anders omgaan met Vrijkomend agrarisch vastgoed: een nieuwe mindset’ - bron: ZLTO Boxmeer-Sint Anthonis (2014)

3. Verordening Ruimte Fryslan 2014 – 1.8 Ruimte voor Ruimte - bron: Provincie Friesland (2014)

4. Handreiking Nieuwe functies op vrijkomende agrarische bedrijfspercelen - bron: Provincie Utrecht (2014)

5. Ruimte voor Ruimte – bron: Provincie Noord Holland (2015)

6. Erven van leegstand - bron: Provincie Overijssel (STRAC, 2015)

7. Debatverzoek Herbestemming of sloop VAB in Gelderland - bron: Provincie Gelderland (VVD, 2016)

8. Steengoed Benutten - bron: Provincie Gelderland (2016)

9. De VAB-opgave in de provincie Utrecht - bron: Provincie Utrecht

10. Brabantse Aanpak Leegstand - bron: Provincie Noord-Brabant


D. REGIO’S


1. Hof van Twente: Beleidsregel Vrijkomende Agrarische Bedrijfsgebouwen (2007)

2. Regio Noord-Veluwe: Streekplanuitwerking functieverandering (2007)

3. Regio Achterhoek: Functieveranderingsbeleid Functies zoeken PLAATSEN zoeken functies (2010)

4. Regio Vallei: Regionale beleidsinvulling functieverandering (2008) en Nadere aanvulling (2012)

5. Prognose VAB’s in werkgebied gebiedscoöperatie - bron: O-gen (Alterra, 2014)

6. Regio FoodValley: menukaart, regiocontract-video en sloopbank: sloopmeters gevraagd! (2015)

7. Nadere analyse vrijkomende agrarische bebouwing Gelderland - bron: Alterra, Auteurs Edo Gies, Rob Smidt, Renze van Och en Inge Vleemingh


E. GEMEENTEN

1. Beleid inzake de gebiedsontwikkeling - bron: Gemeente Lopik (2010)

2. Leren van Lochem over functieverandering - bron: Provincie Gelderland (2010)

3. Functieverandering - bron: Gemeente Voorst

4. Functieverandering - bron: Gemeente Barneveld (2011)

5. Structuurvisie functieverandering - bron: Gemeente Ermelo (2012)

6. VAB-beleid gemeente De Wolden - bron: Gemeente De Wolden (2012)

7. Nieuwe functie voor vrijkomende agrarische bebouwing en Structuurvisie Functieverandering Oldebroek - bron: Gemeente Oldebroek (2013)

8. Vragen over leegloop platteland in gemeente Horst aan de Maas - bron: Gemeente Horst aan de Maas (2014)

9. Evaluatie functieveranderingsbeleid gemeente Ermelo - bron: O-gen (2015)

10. Gemeente Someren werkt aan eigen sloopregeling - bron: Sloopgids (2016)

11. NIEUWE ERVEN Evaluatie FAB-Beleid - bron: Gemeente Lochem

12. Beleid VAB - bron: Gemeente Someren


F. STUDIEDAGEN

1. Verslag van dag van de ervenconsulent - Ch. Steentjes, A. Coops en I. Nij Bijvank - van Herel

2. Verslag van het IJsselcongres 2015 over leegstand boerderijen - G. Hendrikx

3. Uitkomsten workshop nieuwe ideeën voor VAB’s – bron: O-gen (Argumentenfabriek, 2015)


G. TIJDSCHRIFTARTIKELEN

1. Andere aanpak leegstand platteland (LTO-Friesland) - bron: Sloopgids (2010)

2. Blinde vlek leegstandsdiscussie: vrijkomende agrarische bebouwing - bron: Ruimtevolk (2013)

3. Ruimte voor ruimteregeling werkt: soms wel, soms niet - Q. von Bannisseht

4. Leegstand dreigt op platteland - W. Esselink (Boerderij, 2014)

5. In Deurne straks 40% van de stallen leeg - S. Buitelaar

6. Vrijkomend agrarisch vastgoed zien als kans – N. Beun

7. Wat te doen met leegstaand agrarisch vastgoed? - bron: Platform 31 (2014)

8. Bijna overal is wel een sloopregeling – bron: Boerderij (2015)

9. Leegstaande boerderij krijgt nieuwe bestemming – bron: VNG (2016)

10. Er zijn teveel lege stallen; agrarische leegstand als kans – bron: Landwerk (2016)


H. DORPenLANDadvies

1. Kleurenpalet functieverandering (diverse voorbeeldprojecten) - bron: DORPenLANDadvies (2015)

2. Pamflet VAB aan provincies Utrecht en Gelderland - bron: O-gen (2016)

Geen vragen beschikbaar voor dit dossier.