Menu

Filter op
content
PONT Omgeving

Geen bouwplicht voor hout en vlas: Kamerbrief zet ambitie voor biobased bouwen in perspectief

Moeten straks 30 procent van alle nieuwbouwwoningen verplicht uit natuurlijke materialen bestaan? Die indruk ontstond na berichtgeving over biobased bouwen, maar de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening maakt in antwoorden op Kamervragen duidelijk dat daarvan geen sprake is. De zogenoemde 30-30-30-doelstelling uit de Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB) is een ambitie voor 2030 en geen bindende norm. Tegelijkertijd blijft het kabinet inzetten op opschaling van biobased en industrieel bouwen als onderdeel van de woningbouw-, klimaat- en circulariteitsopgave.

7 October 2026

Aanleiding: discussie over nieuwe bouwverplichtingen

De Kamervragen werden gesteld naar aanleiding van berichtgeving waarin werd gesuggereerd dat over vier jaar 30 procent van de woningen gebouwd zou moeten worden met natuurlijke materialen zoals hout en vlas. Die berichtgeving leidde tot vragen over mogelijke nieuwe verplichtingen, de gevolgen voor bouwkosten en de impact op de woningbouwproductie.

In de beantwoording benadrukt de minister dat de NABB een beleidsmatige ambitie bevat: in 2030 moet minimaal 30 procent van de nieuwbouwwoningen voor ten minste 30 procent van de massa uit biobased materialen bestaan. Het gaat nadrukkelijk niet om een verplichting voor individuele bouwprojecten of woningen.

Daarmee probeert het kabinet een belangrijk misverstand weg te nemen. De ambitie moet vooral richting geven aan de ontwikkeling van de markt voor biobased bouwmaterialen en de opschaling van de productie stimuleren.

Van materiaalkeuze naar prestatie-eisen

Een opvallende lijn in de beantwoording is dat het kabinet vasthoudt aan materiaalneutrale regelgeving. Het uitgangspunt is niet welke materialen worden toegepast, maar welke milieu- en klimaatprestaties een gebouw behaalt.

De bestaande milieuprestatie-eis voor gebouwen (MPG) blijft daarbij een belangrijk instrument. Daarnaast werkt het kabinet aan een nieuwe eis voor de klimaatimpact over de gehele levenscyclus van gebouwen (whole life cycle global warming potential, wlc-gwp), die voortvloeit uit de implementatie van de herziene Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD).

Volgens de minister schrijven deze instrumenten geen specifieke materiaalkeuze voor. Bouwers kunnen op verschillende manieren aan de eisen voldoen, bijvoorbeeld door:

  • minder materiaal toe te passen;
  • materialen te hergebruiken;
  • materialen met een lagere milieu-impact te kiezen;
  • biobased materialen toe te passen.

Voor vergunningverleners, beleidsmakers en adviseurs is dit een belangrijk signaal. De rijksoverheid kiest voor prestatiesturing in plaats van directe sturing op materiaalsoorten.

Opschaling staat centraal

Hoewel van een verplichting geen sprake is, blijft het kabinet biobased bouwen actief stimuleren. De redenering is dat de huidige markt nog onvoldoende schaal heeft bereikt. Sommige biobased toepassingen zijn daardoor duurder dan gangbare alternatieven.

Volgens de minister hangt een deel van die meerkosten samen met de beperkte productiecapaciteit en de relatief kleine afzetmarkt. Door vraag en aanbod te vergroten kunnen kosten op termijn dalen. Daarom ondersteunt de NABB onder meer kennisontwikkeling, certificering en testen van biobased producten.

Ook wordt gewezen op de kansen van industrieel bouwen. Biobased materialen zouden goed passen binnen fabrieksmatige bouwprocessen doordat zij licht zijn en geschikt voor prefabricage. Volgens het kabinet kunnen woningbouwversnelling en biobased bouwen elkaar daardoor versterken in plaats van tegenwerken.

Voorzichtige groei, maar nog ver van de ambitie

De cijfers die in de beantwoording worden genoemd laten zien dat biobased bouwen weliswaar groeit, maar nog een beperkt aandeel heeft.

Voor nieuwbouw bestond in 2025 ongeveer 1 procent van alle woningen voor minimaal 30 procent uit biobased materialen. Bij appartementen ligt dat aandeel hoger: ruim 5 procent. Ook in de bestaande bouw neemt het gebruik van biobased isolatiematerialen toe.

Deze cijfers illustreren dat de afstand tot de 2030-ambitie nog aanzienlijk is. Het kabinet ziet verdere opschaling daarom als noodzakelijk om de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken.

Tegelijkertijd bevat de Kamerbrief geen voornemen om de ambitie om te zetten in een wettelijke norm. Ook woningen die na 2030 minder dan 30 procent biobased materiaal bevatten, kunnen gewoon worden gebouwd zolang zij voldoen aan de geldende bouwregelgeving.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Voor professionals in het omgevingsrecht bevat de Kamerbrief enkele relevante boodschappen.

1. Geen nieuwe biobased bouwplicht in zicht

Gemeenten en vergunningverleners hoeven niet uit te gaan van een toekomstige wettelijke eis die een minimumaandeel biobased materialen voorschrijft. De minister stelt expliciet dat de 30-30-30-doelstelling een ambitie blijft.

2. Prestatiegericht beoordelen blijft leidend

De focus verschuift verder naar milieu- en klimaatprestaties van gebouwen. Initiatiefnemers behouden ruimte om zelf te bepalen hoe zij aan wettelijke eisen voldoen. Juridische discussies zullen daardoor eerder gaan over prestaties en berekeningen dan over voorgeschreven materiaalgebruik.

3. Belang van toekomstige wlc-gwp-eisen

Voor gemeenten, ontwikkelaars en adviseurs wordt het belangrijk om de uitwerking van de nieuwe levenscyclus-eisen te volgen. De routekaart met grenswaarden moet uiterlijk begin 2027 gereed zijn. Dat traject zal waarschijnlijk meer invloed hebben op ontwerp- en materiaalkeuzes dan de huidige biobased ambities.

4. Meer aandacht voor industrieel bouwen

De aangekondigde maatregelen rond typegoedkeuring, digitalisering, vraagbundeling en uniforme ruimtelijke regels kunnen gevolgen hebben voor vergunningprocessen en planvorming. Vooral gemeenten zullen daarmee de komende jaren te maken krijgen.

5. Betaalbaarheid blijft randvoorwaarde

De minister benadrukt meerdere keren dat circulariteitsdoelstellingen niet ten koste mogen gaan van de betaalbaarheid van woningen en de realisatiekracht van de woningbouw. Dat uitgangspunt zal ook bij toekomstige beleidsontwikkelingen een belangrijke rol spelen.

Slotbeschouwing

De beantwoording van de Kamervragen laat vooral zien wat de NABB níet is: geen verplichting voor individuele woningen en geen voorportaal van een wettelijke biobased bouwplicht. Het kabinet kiest voor stimulering, marktontwikkeling en prestatiegerichte regelgeving in plaats van dwingende materiaalvoorschriften.

Voor de uitvoeringspraktijk betekent dit dat de aandacht voorlopig minder uitgaat naar vaste percentages biobased materiaal en meer naar de ontwikkeling van milieu- en klimaatprestaties van gebouwen. Juist de komende uitwerking van de wlc-gwp-eisen en de maatregelen voor industriële woningbouw lijken de meest concrete ontwikkelingen om scherp te blijven volgen.

Artikel delen

Reacties

Laat een reactie achter

U moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.