Reactie van het kabinet over de aanbevelingen van het 'Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten'. Minister Koolmees, staatssecretaris Van Ark, minister De Jonge, minister Ollongren, minister Grapperhaus, staatssecretaris Knops, staatssecretaris Keijzer en mnister Schouten sturen deze brief.

Op donderdag 11 juni jl. heeft het ‘Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten’ onder leiding van Emile Roemer aanbevelingen gepresenteerd om de positie van arbeidsmigranten op de korte termijn te verbeteren. Daarnaast geeft het Aanjaagteam alvast een inkijkje in de mogelijke aanbevelingen op de langere termijn om structurele problemen en misstanden rond arbeidsmigranten aan te pakken. In deze brief vindt u de appreciatie van het kabinet van de aanbevelingen van het Aanjaagteam.
Allereerst wil het kabinet het Aanjaagteam bedanken voor de snelheid waarmee het zijn taken heeft opgepakt. Besmettingen in de vleesindustrie en de fruithandel maken pijnlijk duidelijk dat er maatregelen moeten worden getroffen om arbeidsmigranten te beschermen. Deze incidenten laten zien dat de problemen urgent zijn en dat de bescherming van arbeidsmigranten tegen het coronavirus niet kan wachten. Het kabinet reageert door middel van deze brief op de aanbevelingen die zijn gericht aan de Rijksoverheid en aan de toezichthouders.
Omdat de risico’s op besmetting van arbeidsmigranten met het coronavirus een acuut probleem vormen, pakt het kabinet de implementatie van de aanbevelingen van het Aanjaagteam die gericht zijn op de korte termijn met urgentie op. De problematiek kent verschillende facetten die zowel verschillende onderdelen van de Rijksoverheid als van de lagere overheden raken. Daarom is gecoördineerde actie nodig waarbinnen iedere partij vanuit haar eigen rol een verantwoordelijkheid heeft. Het kabinet neemt daartoe diverse initiatieven en gaat in gesprek met sociale partners. In het geval van acute brandhaarden die ontstaan op locaties met veel arbeidsmigranten, weten veiligheidsregio’s, GGD-en en landelijke inspectiediensten als NVWA en de Inspectie SZW, elkaar beter te vinden. In de reactie op aanbeveling 6.1 wordt hier nader op ingegaan.
Een groot aantal aanbevelingen van het Aanjaagteam is gericht op inleners en uitzendbureaus en het kabinet verwacht van hen dat zij juist onder de huidige omstandigheden hun verantwoordelijkheid nemen. Voorop staat dat een veilige en gezonde werkplek primair een verantwoordelijkheid is van de werkgevers. Veel werkgevers, inleners en uitzendbureaus hebben zich de afgelopen tijd van hun beste kant laten zien door arbeidsmigranten te helpen en hen onder moeilijke omstandigheden zo goed mogelijk te beschermen tegen besmetting met het coronavirus. Sociale partners in veel sectoren hebben protocollen voor wonen, werken en reizen ontwikkeld en beschikbaar gesteld aan werkgevers en, vertaald in hun eigen taal, aan arbeidsmigranten.
Helaas waren er de afgelopen tijd ook slechte voorbeelden te zien. Zo waren er gevallen waarin het soms veel te lang duurde voordat de autoriteiten van de verantwoordelijke uitzendbureaus een overzicht kregen van hun medewerkers die werkzaam waren binnen een bedrijf waar een uitbraak van het coronavirus plaatsvond. In het vervolg mag dat niet meer voorkomen. Zowel inleners als uitzendbureaus moeten meehelpen met de autoriteiten, zodat besmettingen snel kunnen worden opgespoord en verdere verspreiding van het virus kan worden voorkomen.
Diverse aanbevelingen vragen extra inspanningen van gemeenten of provincies, in het bijzonder van de gemeenten waar de problematiek van arbeidsmigranten speelt.1 Deze extra inspanningen zullen optellen bij alle andere opgaven waar gemeenten voor aan de lat staan. Daarom moet worden bezien in hoeverre en onder welke voorwaarden deze extra inspanningen haalbaar zijn voor gemeenten, dan wel in welke mate gemeenten bereid zijn hier binnen hun mogelijkheden prioriteit aan te geven, in de wetenschap dat de urgentie van de problematiek per gemeente verschilt. Hierover zal met de VNG het gesprek worden aangegaan.
