De regels over bevoegd gezag waren voorheen versnipperd over allerlei wetten en besluiten. Onder de Ow staan ze bij elkaar in één sluitende regeling. Dit maakt het omgevingsrecht gebruiksvriendelijker en voorspelbaarder voor de initiatiefnemer.

Voor een initiatiefnemer met nieuwe activiteiten of een uitbreiding van activiteiten is het aan te raden om in een vroeg stadium te inventariseren welk bevoegd gezag het aanspreekpunt is. De wijze waarop het bevoegd gezag het vergunningsproces inricht, kan sterk verschillen.

Ieder bevoegd gezag vult zijn rol op een eigen manier in. Daarnaast zijn ook nog andere bestuursorganen aangewezen om het bevoegd gezag te adviseren. Dit heeft allemaal effect op het vergunningsverleningsproces.

Betrokkenheid andere bestuursorganen
Naast het bevoegd gezag kunnen andere bestuursorganen een rol spelen bij de vergunningverlening, bijvoorbeeld doordat ze een adviesrecht hebben of doordat het voorgenomen besluit ook hun instemming nodig heeft.⁴³³ De uitwerking van de regeling van het bevoegd gezag en de betrokkenheid van andere bestuursorganen is opgenomen in het Ob.⁴³⁴

Bij het omgevingsplan kunnen bestuursorganen of andere instanties worden aangewezen die in de gelegenheid moeten worden gesteld om aan het bevoegd gezag advies uit te brengen over een aanvraag voor een omgevingsvergunning.⁴³⁵

De gemeentelijke adviescommissie⁴³⁶ is in ieder geval als adviseur aangewezen als het gaat om:

• een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit voor een monument; of
• een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een andere activiteit, als het betreft een door de gemeenteraad aangewezen geval of als het college van burgemeester en wethouders daarvoor aanleiding ziet.⁴³⁷

Vertrouwen
Afstemming en samenwerking tussen bestuursorganen gaat uit van vertrouwen tussen overheden. Overheden worden geacht in staat te zijn om belangen af te wegen, waarbij afstemming en samenwerking met andere overheden vanzelfsprekend is.⁴³⁸

Diverse bepalingen over mededelingen, toezendverplichtingen en overlegverplichtingen komen daarom niet meer terug in de Ow. Het gaat bijvoorbeeld om de verplichting voor een gemeente om te overleggen met aangrenzende gemeenten, de provincie, betrokken waterschappen en het rijk bij de voorbereiding van het gemeentelijk verkeer- en vervoerbeleid of van het gemeentelijk verkeer- en vervoerplan uit de Planwet verkeer en vervoer.

Bevoegd gezag
De Ow gaat uit van één bevoegd gezag per omgevingsvergunning, ongeacht of deze voor een of voor verschillende activiteiten zal gelden. De betrokkenheid van andere bestuursorganen die een verantwoordelijkheid hebben voor een of meer van deze activiteiten is geborgd. Voor de omgevingsvergunning is de betrokkenheid van andere bestuursorganen in het ontwerp-Ob uitputtend geregeld met het recht op advies en instemming.

In hoofdstuk 14 wordt verder ingegaan op betrokkenheid van andere bestuursorganen.

⁴³³ Die onderwerpen zijn geregeld in paragraaf 16.2.3 Ow.

⁴³⁴ Zie: H.A. Oldenziel, en H.W. de Vos, Systeem en kerninstrumenten van de Omgevingswet, Wolters Kluwer, 2017; p. 107-129.

⁴³⁵ Art. 16.15 tweede lid Ow.

⁴³⁶ Zoals bedoeld in art. 17.9 Ow.

⁴³⁷ Art. 16.15a onder c Ow.

⁴³⁸ Zie art. 2.2 Ow voor de afstemming en samenwerking tussen bestuursorganen.