Wettelijk kader

In eerste instantie was de beheersverordening niet opgenomen in de oorspronkelijke wetsvoorstellen van de Wro. Vanuit de Tweede Kamer bestond de wens om voor gebieden waarin geen ontwikkelingen worden voorzien tot een simpele en goedkopere regeling te komen dan een op beheer gericht bestemmingsplan.

Artikel 3.38 lid 1 Wro geeft aan dat in plaats van een bestemmingsplan ook een beheersverordening kan worden vastgesteld waarin het beheer van dat gebied overeenkomstig het bestaande gebruik wordt geregeld. Voorwaarde is wel dat in een dergelijk gebied geen ruimtelijke ontwikkeling is voorzien. Onder het begrip ‘geen ruimtelijke ontwikkeling’ wordt verstaan: geen ruimtelijk relevante veranderingen in het planologisch toegestane gebruik van gronden, opstallen alsmede bouwkundige wijzigingen van bouwwerken.

Handelingen II 2007/09, 30 938, nr. 5, p.313.

Dit betekent overigens niet dat er helemaal niets meer mag in het verordening gebied.

Bij de beheersverordening moet dus het bestaand gebruik worden geregeld. De vraag hierbij is was nu precies onder het bestaand gebruik moet worden verstaan. Moet er worden aangesloten bij de huidige situatie (gebruik in enge zin) of bij de regeling van het vigerende bestemmingsplan (gebruik in ruime zin)? De minister gaat uit van de tweede opvatting.

Kamerstukken II 2007-2008, nr. 30938, nr. 7, p. 11 en 12.

In de ruimtelijke ordeningspraktijk worden vraagtekens gezet bij deze ruime invulling van het begrip ‘bestaand’

Zie bijvoorbeeld P.J.J. van Buuren, De beheersverordening, TBR 2009/2, p 3-10.

In de Handreiking Beheersverordening Wro adviseert de VNG gemeenten uit te gaan van de beperkte variant van ‘gebruik in ruime zin’. De beperkte variant gaat uit van met het bestemmingsplan in overeenstemming zijnde bebouwing en kleine (zowel ruimtelijk als functioneel) ondergeschikte uitbreidingsmogelijkheden van een bestemmingsplan, mits deze als beheer kunnen worden aangemerkt.

Handreiking Beheersverordening Wro’, Vereniging van Nederlandse Gemeenten – september 2011, p.13.

De ruime variant gaat uit van alle gerealiseerde en nog niet gerealiseerde mogelijkheden van een bestemmingsplan. Volgens de VNG is er bij deze uitleg geen sprake meer van beheer, maar van ontwikkeling.

Handreiking, p.14.

De geldigheidsduur van een beheersverordening is, net als die van een bestemmingsplan, tien jaar. Dat volgt uit artikel 3.38 lid 2 Wro. Tien jaar na vaststelling moet een nieuwe beheersverordening (of een bestemmingsplan) worden vastgesteld, anders vervalt in het gebied het recht tot het invorderen van leges. Ook voor een beheersverordening kan een verlengingsbesluit worden genomen.

In artikel 3.38 lid 2 Wro wordt artikel 3.1 lid 4 en 5 op een beheersverordening van overeenkomstige toepas- sing verklaard.

Binnen het gebied van de beheersverordening vervalt het onderliggende bestemmingsplan, aldus artikel 3.39 lid 1 Wro. Wordt na vaststelling van de beheersverordening een nieuw bestemmingsplan vastgesteld voor de betreffende gronden dan vervalt de beheersverordening (lid 2).