De beheersverordening

Ook de beheersverordening (uitgebreider: het besluit tot vaststelling van een beheersverordening) moet voldoen aan de normen die de Awb stelt aan besluiten. Een beheersverordening heeft dezelfde juridische waarde als een bestemmingsplan: de verordening bepaalt namelijk de planologische mogelijkheden in een bepaald gebied. De beheersverordening verschilt echter van het bestemmingsplan, doordat genoemde verordening een bevriezende of conserverende werking heeft. Dit blijkt uit artikel 3.38, lid 1 Wro waarin de figuur van de beheersverordening is geregeld: de beheersverordening is bedoeld voor ‘die delen van het grondgebied van de gemeente waar geen ruimtelijke ontwikkelingen worden voorzien’. De beheersverordening regelt alleen de bestaande situatie en geen nieuwe ontwikkelingen. Afwijking van de beheersverordening is beperkt mogelijk, namelijk binnen de regels die de beheersverordening daarvoor zelf aangeeft (artikel 3.38, lid 4 Wro). De beheersverordening kan daartoe een omgevingsvergunning voorschrijven.

De beheersverordening is een verordening zoals alle andere verordeningen en moet dus op dezelfde manier tot stand komen. Wel moet van de beheersverordening kennis worden gegeven. Dit laatste dient ook digitaal gebeuren(artikel 3.38, lid 4 Wro). Uitgebreide vereisten rond de digitale beschikbaarheid van de verordening zijn verder geregeld in artikel 1.2.1 Bro.

De Awb is ook hier weer beperkt van invloed: uiteindelijk oordeelt er geen bestuursrechter over de beheersverordening. De beheersverordening is – net als het voorbereidingsbesluit – uitgezonderd van beroep. De beheersverordening is namelijk een algemeen verbindend voorschrift, en deze zijn standaard uitgezonderd van beroep (artikel 8:3, lid 1, sub a Awb). Ook de u.o.v. is niet van toepassing verklaard waardoor de beheersverordening louter door inspraak nog aan eventuele zienswijzen kan worden blootgesteld. De bekendmaking van de verordening moet via artikel 139 van de Gemeentewet geschieden, omdat hier sprake is van een gemeentelijke verordening. Uiteraard is het ook hier weer mogelijk op basis van de inspraakverordening (zie in dit verband artikel 150 Gemeentewet) de burger toch te betrekken bij de totstandkoming van de beheersverordening.

Het getuigt in ieder geval van behoorlijk bestuur om dat te doen.

In het verlengde van het voorgaande is ook het volgende van belang. Op basis van artikel 3:1, lid 1 de Awb zijn een aantal beginselen van behoorlijk bestuur van invloed op de beheersverordening. Hierbij moet gedacht worden aan het motiveringsbeginsel (artikel 3:46 Awb) en het zorgvuldigheidsbeginsel (art. 3:2 Awb). De bal ligt hier wel bij het bestuursorgaan om zich aan genoemde beginselen te houden. Er is immers geen beroep mogelijk tegen de beheersverordening. Aan de andere kant kan de beheersverordening wel beperkt getoetst worden. Wanneer een omgevingsvergunning op basis van de beheersverordening geweigerd wordt, dan komt – impliciet – ook de beheersverordening als toetsingskader aan de orde (de zogenaamde exceptieve toetsing), echter de beheersverordening kan in dit verband niet in zijn geheel aangetast worden. Eventueel kan de burger, die het niet eens is met een beheersverordening, zijn heil zoeken bij de burgerlijke rechter. De burger dient dan op basis van bijvoorbeeld artikel 6:162, lid 1 BW aan te tonen dat de toepassing van hem of haar een onrechtmatige daad oplevert.