9. Het gebruiken van bouwwerken, al dan niet in samenhang met inpandige bouwactiviteiten

Het gebruiken van bouwwerken, eventueel in samenhang met bouwactiviteiten die de bebouwde oppervlakte of het bouwvolume niet vergroten, en van bij die bouwwerken aansluitend terrein, mits, voor zover gelegen buiten de bebouwde kom, het uitsluitend betreft een logiesfunctie voor werknemers of de opvang van asielzoekers of andere categorieën vreemdelingen.

Op grond van dit artikel is het mogelijk gemaakt om een omgevingsvergunning strijdige activiteit met een bestemmingsplan te verlenen voor het gebruiken van bouwwerken, eventueel in samenhang met bouwactiviteiten die de bebouwde oppervlakte of het bouwvolume niet vergroten, en van bij die bouwwerken aansluitend terrein, mits, voor zover gelegen buiten de bebouwde kom, het uitsluitend betreft een logiesfunctie voor werknemers.

In 2015 is daar nog bij toegevoegd “of de opvang van asielzoekers of andere categorieën vreemdelingen”.

In die tijd stond het Midden-Oosten “in brand” en was de verwachting een grote toestroom van vluchtelingen naar Nederland. Vluchtelingen die opgevangen moesten worden en daar moesten de gemeenten een rol in gaan spelen. Al leverde dat wel bij inwoners veel protesten op. Omdat huisvesting van vluchtelingen op tijdelijke locaties, zoals bijvoorbeeld bungalowparken, vaak in strijd is met het bestemmingsplan is gekozen voor aanpassing van dit artikel. Nu kan met toepassing van de reguliere procedure een omgevingsvergunning worden verleend. Dit artikel moet in relatie gezien worden met artikel 3.1 en 3.2 van het Bor waarin de beslisbevoegdheid is geregeld.

Met dit onderdeel kan aan bestaande bouwwerken een andere bestemming worden gegeven, al dan niet tijdelijk. Nu de maximale oppervlakte in 2014 is vrijgelaten kunnen ook de vergunningen voor een grote oppervlakte sneller verleend worden omdat in deze gevallen de reguliere procedure in plaats van de uitgebreide procedure van toepassing is.

In dit verband moet ook gewezen worden op het nieuwe artikel 5, lid 1, waarin is opgenomen dat voor dit onderdeel de eis dat het aantal woningen gelijk dient te blijven niet van toepassing is. Dat heeft tot gevolg dat snel kan worden ingespeeld en besloten op verzoeken om een omgevingsvergunning strijdig gebruik om leegstaande (kantoor)gebouwen als dan niet tijdelijk in gebruik te laten nemen voor bewoning. Met dit onderdeel wordt uitvoering gegeven aan de motie Linhard c.s. (Kamerstukken II 2009/2010, 32 123 XI, nr. 38).

Bij de wijziging van het gebruik voor een logiesfunctie voor werknemers is aansluiting gezocht bij de begripsbepaling uit het Bouwbesluit 2012: gebruiksfunctie voor het bieden van recreatief verblijf of tijdelijk onderdak aan personen. Deze mogelijkheid heeft tot doel het ontlasten van de grote steden van/voor de huisvesting van buitenlandse seizoenarbeiders. In de grote steden is vaak sprake van overbevolking, slechte huisvesting en (brand) onveilige panden. Voor tijdelijke seizoenarbeiders in de steden is er een tekort aan huisvesting, waardoor zij nu gehuisvest kunnen worden bij de werkplek waar ze werken, bij de boer en/of de tuinder. Onderkomens in tijdelijke caravans die bijvoorbeeld in de agrarische bebouwing worden gestald. Nieuw ten opzichte van het oude onderdeel is dat de reikwijdte is vergroot. Ging het in het oude onderdeel nog alleen om het gebruiken van bouwwerken, nu valt daar ook het daarbij aansluitende terrein onder.

Stel dat een agrariër als neventak bij zijn bedrijf kleinschalige recreatieactiviteiten wil ontwikkelen in de vorm van een kampeerboerderij in één van de stallen. Onder het oude onderdeel kan dan een omgevingsvergunning strijdig gebruik worden verleend voor de stal ten behoeve van kampeerboerderij. Het aansluitende terrein kon dan (nog) niet gebruikt worden voor groepsactiviteiten.

Uit een uitspraak van de voorzieningenrechter bleek dat de vrijstelling van het gebruik op basis van de kruimelregeling (Bijlage zoals die van kracht was voor november 2014) alleen de gebouwen betrof en niet het erf.

Ingevolge

artikel 4.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Besluit ruimtelijke ordening

(hierna: Bro) komt voor de toepassing van artikel 3.23, eerste lid, Wro in aanmerking, het wijzigen van het gebruik van bouwwerken, al dan niet in samen- hang met inpandige bouwactiviteiten, mits:

1e. de gebruikswijziging plaatsvindt binnen de bebouwde kom;

2e. de gebruikswijziging betrekking heeft op een bruto-vloeroppervlakte van niet meer dan 1500 m²; en:

3e. het aantal woningen gelijk blijft.

Niet in geschil is dat de gebruikswijziging binnen de bebouwde kom plaatsvindt, betrekking heeft op een bruto-oppervlakte van niet meer dan 1500 m2 en het aantal woningen gelijk blijft. Voorts vinden volgens de gebruiksmelding de horeca-activiteiten plaats in een ruimte met een bruto-vloeroppervlakte van 225 m2 (met podium), terwijl het bedrijfspand (beneden en bovenverdieping) een totale vloeroppervlakte heeft van ruim 1100 m2.

Anders dan verzoekers menen is in de Wro noch in het Bro voorgeschreven, dat het moet gaan om activiteiten van geringe planologische betekenis. Dit is in de regelgeving reeds verdisconteerd. Voor het overgrote deel van het pand blijft overigens de bedrijfsbestemming gehandhaafd.

De voorzieningenrechter is op grond hiervan van oordeel dat aan de voorwaarden voor het gebruik kunnen maken van de ontheffingsmogelijkheid is voldaan.

De voorzieningenrechter heeft echter geconstateerd, dat partijen ten onrechte in de veronderstelling verkeren, dat de ontheffing zich mag uitstrekken over de tuin. Hiervoor is reeds weergegeven dat ingevolge artikel 4.1.1, eerste lid onder i van het Bro – kort gezegd –voor de toepassing van

artikel 3:23, eerste lid, Wro,

in aanmerking komt, het wijzigen van het gebruik van bouwwerken. Zoals ook ter zitting is besproken kan een tuin naar het oordeel van de voorzieningenrechter niet worden aangemerkt als een bouwwerk, zodat verweerder niet bevoegd is ontheffing te verlenen ten behoeve van horecagebruik van de buitentuin. Bezoekers van het horecagedeelte zullen zich dus niet in de tuin mogen ophouden. Het terras dat zich in de veranda bevindt, maakt deel uit van het bouwwerk en mag dus wel in de ontheffing worden betrokken. De 1500 m² wordt daarmee niet overschreden. Het beroep is op grond van het voorgaande reeds gedeeltelijk gegrond en het bestreden besluit zal door de voorzieningenrechter in zoverre worden vernietigd.

LJN: BI4571, Voorzieningenrechter Rechtbank Zwolle, Awb 09/427 en 09/428.

Het wijzigen van gebruik mag gepaard gaan met “bouwactiviteiten mits die de bebouwde oppervlakte of het bouwvolume niet vergroten”. Dit omdat “inpandige wijzingen” in de praktijk een te eng begrip werd gevonden. Want een met de inpandige wijziging gepaard gaande gevelwijziging zou daar niet onder vallen.