De regulering van drinkwater is geregeld in nationaal en provinciaal beleid, via de Omgevingswet en de Drinkwaterwet. De gevolgen (o.a. bodemdaling) van drinkwaterwinning en beschermingszones rondom waterwingebieden zijn voor gemeenten vaak lastige vraagstukken. Ze raken landbouw en natuurbelangen maar ook ondergrondse infrastructuur.

Omgevingsvisie

In de omgevingsvisie geeft u aan in welke gebieden drinkwater beschermd moet worden en hoe de gemeente staat tegenover waterinfiltratie, biodiversiteit en het gebruik van drinkwater door de industrie.

Programma

In het omgevingsprogramma kunnen diverse maatregelen worden opgenomen voor zowel drinkwaterbesparing als -bescherming. Bij woningbouw valt daarbij te denken aan gescheiden afvoersystemen en klimaatadaptieve wijken, bijvoorbeeld door het hergebruik van regenwater en het vergroten van het bewustzijn rondom drinkwatergebruik. Daarnaast spelen ook maatregelen gericht op waterinfiltratie, biodiversiteit en het verminderen van vervuiling vanuit de landbouw en het stedelijk gebied een belangrijke rol. Het stimuleren van het gebruik van alternatieve waterbronnen in (industriële) processen kan hier eveneens aan bijdragen. Tot slot kan worden beschreven welke acties de gemeente onderneemt in crisissituaties waarin drinkwater niet beschikbaar is.

Omgevingsplan

In het omgevingsplan staan regels om grond en oppervlakte water te beschermen, bijvoorbeeld een verbod op vervuilende activiteiten in waterwingebieden.

Bescherming van waterwingebieden: een verbod of vergunningplicht voor bedrijven en activiteiten die een risico vormen voor de kwaliteit van het grondwater, zoals het graven in waterwingebieden.

Verboden activiteiten: een verbod op milieubelastende activiteiten in grondwaterbeschermingsgebieden zoals industriële activiteiten of grootschalige evenementen die vervuiling kunnen veroorzaken.

Grondwater en infrastructuur: Regels voor de aanleg van bodemenergiesystemen en andere ingrepen in de ondergrond (bijvoorbeeld warmtepompen) om beschadiging van de drinkwaterinfrastructuur te voorkomen.

Lozingsvoorschriften: regels voor het schoonmaken of ingebruikname van drinkwaterleidingen als het afvalwater geloosd wordt op de bodem of oppervlaktewater, mits er geen chemicaliën (zoals desinfecteermiddelen) zijn gebruikt.

Waterveiligheid en -kwaliteit: regels die wateroverlast en waterschaarste voorkomen, wat bijdraagt aan de leveringszekerheid van drinkwater. Bijvoorbeeld een verplichting voor een wadi bij nieuwbouw.

Bij gemeenten met een landelijk gebied kan meer capaciteit en specialistische kennis nodig zijn op het gebied van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) om toezicht te kunnen houden op de steeds grotere vraag naar bescherming van drinkwatergebieden.