Ongenode gasten in isolatiemateriaal: aannemer aansprakelijk!

Veel particulieren laten hun dak (na)isoleren om energiekosten te drukken en hun woning te verduurzamen. Maar wat nou als drie jaar na oplevering van de isolatiewerkzaamheden blijkt dat er ongenode gasten (tapijtkevers) nestelen in het isolatiemateriaal? De rechtbank heeft geoordeeld dat de aannemer aansprakelijk is voor dit gebrek en de daardoor veroorzaakte schade. Aan de hand van de uitspraak van de rechter legt Noreen Sturris in dit artikel uit waarom de aannemer aansprakelijk is en hoe je als aannemer aansprakelijkheid voorkomt en/of beperkt.

Wat was er aan de hand?

Een particulier geeft in 2013 zijn aannemer opdracht het dak van zijn woning te isoleren. De aannemer isoleert het dak met Triso-Laine, een isolatiemateriaal op basis van schapenwol. De aannemer informeert de particulier dat het isolatiemateriaal is behandeld met insecticide tegen ongedierte in de isolatie.

Drie jaar later (mei 2016) ontdekt de particulier tapijtkevers op zijn zolder. De particulier wendt zich tot een ongediertebestrijder die vermoedt dat de schapenwol in de isolatie de oorzaak is van de tapijtkevers. Daarop meldt de particulier de situatie bij zijn aannemer in juni 2016.

Onderzoek naar ongedierte

De particulier en de aannemer benoemen het Kenniscentrum en Adviescentrum Dierplagen(Kad) als gezamenlijk deskundige om de oorzaak van de tapijtkevers te onderzoeken. Het Kad concludeert dat de larven van de tapijtkever zich toch – ondanks de behandeling met insecticide – kunnen ontwikkelen in het isolatiemateriaal en dat de tapijtkevers het isolatiemateriaal eten. Verder is relevant dat de aannemer het isolatiemateriaal niet volgens de verwerkingsvoorschriften heeft aangebracht.

Aannemer wordt aansprakelijk gesteld

Op basis van het rapport van Kad stelt de particulier de aannemer onder meer aansprakelijk voor ernstige gebreken in het isolatiemateriaal. Volgens de particulier is er een voedingsbodem voor de tapijtkevers gerealiseerd waarin de kevers kunnen overleven.

Ook het niet conform verwerkingsvoorschriften aanbrengen van de isolatie is van belang omdat de insecten daardoor van buitenaf toegang tot de isolatie hebben. De particulier ontbindt de overeenkomst en vordert een schadevergoeding van ruim € 28.128,11, waarvan € 21.345,48 voor het verwijderen en aanbrengen van nieuwe isolatie.

De aannemer verweert zich

De aannemer stelt niet aansprakelijk te zijn voor de gevorderde schade omdat:

de particulier pas drie jaar na oplevering klaagt over de tapijtkevers. Gelet op de verstreken tijd is het volgens de aannemer onmogelijk dat de problemen met dakisolatie pas in 2016 zouden zijn ontstaan; en

de tapijtkevers van binnen in de woning moeten komen. De aannemer betwist dat de tapijtkevers van buitenaf in de isolatiewol konden komen. Daarbij merkt de aannemer op dat het bouwtechnisch onmogelijk was om de dakisolatie conform de verwerkingsvoorschriften aan te brengen.

Wat oordeelt de rechter?

De rechter geeft de particulier gelijk!

De particulier heeft op tijd geklaagd

Volgens de wet is een particulier gehouden tijdig te klagen bij de aannemer op het moment dat hij het gebrek heeft ontdekt of had moeten ontdekken. De rechter is het niet eens met de aannemer dat de particulier te laat zou hebben geklaagd door pas in 2016 melding te maken van tapijtkevers. De rechter gaat er daarbij vanuit dat de tapijtkever zich niet bij plaatsing in het isolatiemateriaal bevond (in 2013), maar hier op een later moment toegang toe heeft verkregen. Het kan de particulier niet worden verweten eerst onderzoek te laten doen naar de aard van de kever. De melding van de particulier in juni 2016 terwijl hij de kever in mei 2016 had ontdekt, was dus op tijd.

Het isolatiemateriaal is gebrekkig

De rechter oordeelt dat van dakisolatie mag worden verwacht dat de dakisolatie ongeschikt is als voedingsbodem voor insecten, tenzij het tegendeel uitdrukkelijk is afgesproken. Er is dus sprake van een tekortkoming van de aannemer omdat ten onrechte geen ‘conforme’ dakisolatie geleverd is.

De rechter oordeelt verder dat de tekortkoming in dakisolatie voor rekening en risico komt van de aannemer als professionele verkoper van de dakisolatie. Dat de aannemer mogelijk niet bekend was het met risico op aantasting door de tapijtkever, maakt dit niet anders. De rechter oordeelt dat de kosten voor het weghalen en vervangen van de dakisolatie in ieder geval voor rekening komen van de aannemer.

De particulier mocht in de gegeven situatie de overeenkomst ontbinden en heeft recht op vergoeding van zijn schade. Omdat nog niet alle schade goed was onderbouwd, heeft de particulier de kans gekregen om de schade nader te onderbouwen.

4 tips voor de aannemer bij isolatiewerk

Uit dit praktijkvoorbeeld volgen 4 tips voor de aannemer die isolatiewerkzaamheden verricht:

Informeer de opdrachtgever schriftelijk over de eigenschappen van het gebruikte isolatiemateriaal en waarschuw duidelijk voor mogelijke risico’s (bijvoorbeeld risico op insecten in het isolatiemateriaal);

Zorg voor een goede exoneratieclausule in de toepasselijke algemene voorwaarden. Hiermee kan de aansprakelijkheid worden beperkt tot bijvoorbeeld enkel directe schade of tot maximaal het bedrag van de opdrachtsom. Let op: in het geval van een particuliere opdrachtgever zijn er strikte regels voor dit soort clausules. Het is verstandig om dit te laten controleren door een jurist.

Controleer of de isolatieleverancier een aansprakelijkheidsbeperking hanteert en leg deze (indien mogelijk) door aan de opdrachtgever. Zoals gezegd mag dit niet altijd bij particuliere partijen. Dit kan ertoe leiden dat de isolatieleverancier zijn aansprakelijkheid richting de aannemer vergaand mag beperken terwijl de aannemer dit niet mag in relatie tot de particuliere opdrachtgever.

Breng het isolatiemateriaal aan conform de verwerkingsvoorschriften of vraag om ‘rugdekking’ bij de leverancier als dat in een bepaalde situatie niet mogelijk is.