Levert het vrijkomen van asbestdeeltjes na brand aansprakelijkheid op?

In een recente uitspraak heeft de kantonrechter Zeeland-West-Brabant zich uitgelaten over de vraag of een asbestbrand in een loods betekent dat de eigenaar aansprakelijk is voor het vrijkomen van asbestdeeltjes op een naastgelegen perceel. Tevens speelde de vraag of de aanwezigheid van een drugslab hier nog invloed op heeft.

Casus

Op 17 juni 2020 heeft een grote brand plaatsgevonden op het perceel van de eigenaar van een loods met asbesthoudende dakbedekking. De brand is ontstaan in de loods zelf en deze is daarna volledig afgebrand. Hoe dit heeft kunnen gebeuren is niet vastgesteld, maar uit een politierapport blijkt dat er een drugslab is aangetroffen in de loods.

Naast het perceel van de eigenaar van de loods bevindt zich het buurperceel van Aquaviro. Door de asbestbrand in de loods is het perceel van Aquaviro verontreinigd geraakt met asbestdeeltjes. Naar aanleiding van deze asbestverontreiniging is Aquaviro geconfronteerd met een last onder bestuursdwang om de asbestdeeltjes te verwijderen. De gemeente heeft Aquaviro in haar hoedanigheid van gebruiker van het verontreinigde perceel, aangemerkt als overtreder. Aquaviro heeft vervolgens geen gehoor gegeven aan de last onder bestuursdwang, waardoor de gemeente zelf tot asbestsanering is overgegaan. De kosten hiervoor – te weten € 12.974,10 – heeft de gemeente bij Aquaviro in rekening gebracht.

In deze procedure probeert Aquaviro deze kosten te verhalen op de eigenaar van de loods, onder andere op grond van onrechtmatige daad, opstalaansprakelijkheid, ongerechtvaardigde verrijking, zaakwaarneming, dan wel redelijkheid en billijkheid.

Uitspraak

De eigenaar van de loods betwist dat hij aansprakelijk is, onder andere omdat hij niets afwist van het drugslab aangezien hij de loods al enige tijd niet meer zelf heeft gebruikt. Dat verweer treft geen doel.

De kantonrechter oordeelt namelijk dat het bezitten of gebruiken van een opstal (zoals de loods) met asbesthoudende dakbedekking, mits die aan de wettelijke eisen voldoet, op zichzelf niet onrechtmatig is. Dit geldt ook als er als gevolg van de brand asbest in de omgeving is verspreid. Maar als de brand (mede) is ontstaan door handelen of nalaten van de eigenaar van de opstal, dan kan wél sprake zijn van een onrechtmatige daad. Dit is in deze zaak het geval.

Volgens de kantonrechter is de aanwezigheid van een drugslab een verhogend risico op brand. Omdat dit risico zich in dit geval heeft verwezenlijkt, komt het gevolg daarvan naar verkeersopvattingen voor risico van de eigenaar van de opstal. Het maakt daarbij niet uit of vastgesteld is of het drugslab ook de oorzaak is van de brand. Een beroep op overmacht slaagt ook niet, omdat de eigenaar van de loods toezicht had moeten houden op zijn eigendommen. De kantonrechter concludeert daarom dat de eigenaar toerekenbaar onrechtmatig heeft gehandeld en wijst Aquaviro’s vordering van € 12.974,10 toe.

Conclusie

Hoewel het bezitten van een opstal met asbesthoudend materiaal in beginsel niet onrechtmatig is wanneer brand uitbreekt, kan dat anders zijn wanneer in de opstal een drugslab aanwezig is. In dat geval komen de gevolgen van de brand voor rekening en risico van de eigenaar van een opstal.