Uitspraak: vergelijking vvgb gemeenteraad (Wabo) versus bindend advies (Omgevingswet)

Art. 16.15a, onder b, onder 1° Omgevingswet bepaalt dat de gemeenteraad als verplichte adviseur wordt aangewezen als het gaat om een aanvraag om een omgevingsvergunning voor in de door de gemeenteraad aangewezen gevallen van een BOPA. Op grond van art. 16.15b Ow is het advies van de gemeenteraad bindend (Kamerstukken II 2018-2019, 34986, nr. 53 en Rechtbank Zeeland – West-Brabant van 17 september 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:9135).

Verzoeksters hebben op zitting gesteld dat de regeling over de vvgb uit het voormalige art. 2.27, lid 1 Wabo, niet anders is onder de Ow (waarbij zij verwezen hebben naar een uitspraak van de Rechtbank Limburg van 13 september 2024, ECLI:NL:RBLIM:2024:6234).

Uit de Wabo volgde dat een omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan met toepassing van art. 2.12, lid 1, onder a, onder 3 Wabo niet eerder mocht worden verleend, dan nadat de gemeenteraad had verklaard geen bedenkingen te hebben tegen het initiatief. Hierop is op grond van artikel 6.5, derde lid, van het Besluit omgevingsrecht (Bor) een uitzondering mogelijk als de gemeenteraad categorieën van gevallen heeft aangewezen waarin een verklaring niet is vereist (art. 2.27, lid 1 Wabo jo. art. 6.5, lid 1 t/m 3 Bor).

De bevoegdheid om een omgevingsvergunning op basis van deze grondslag te verlenen, ontstond pas nadat de vvgb was aangevraagd en verleend. Er was dus sprake van voorafgaande instemming. Omdat de vvgb direct gekoppeld was aan de bevoegdheid van het college om een omgevingsvergunning te verlenen, was sprake van een kwestie van openbare orde en moest dit punt ambtshalve getoetst worden. Zoals hiervoor al is overwogen, stond het de gemeenteraad dus wel vrij om categorieën van gevallen aan te wijzen waarin een vvgb niet was vereist (art. 6.5, lid 3 Bor).

Onder de Omgevingswet geldt dat de gemeenteraad in beleid kan bepalen wanneer hij wel om advies moet worden gevraagd. Of vervolgens voldaan is aan de vereisten in het beleid, is – anders dan bij de vvgb – vatbaar voor interpretatie. De vvgb onder het oude recht is dus iets wezenlijks anders dan het bindende adviesrecht onder de Ow. De voorzieningenrechter ziet op basis van deze vergelijking in ieder geval geen reden om in deze procedure alsnog in te gaan op de principiële rechtsvraag of sprake is van bindend adviesrecht.