Verlenging begunstigingstermijn

Een termijn moet duidelijk zijn. Dat eist de rechtszekerheid. Er moet daarom een duidelijk begin en eind zijn. Duidelijkheid mag niet uitmonden in starheid. In bijzondere situaties moet het bestuursorgaan daarom kunnen beslissen om de begunstigingstermijn te verlengen.

Wat bijvoorbeeld te doen als het bestuursorgaan inmiddels met overtreder in overleg is gegaan over het alsnog vergunnen van de situatie? Voor beide partijen kan het dan goed zijn om aan de ene kant de druk op het proces te houden door het handhavingsbesluit te laten staan en tegelijkertijd het gesprek serieus te houden en verbeurte uit te stellen door de begunstigingstermijn te verlengen.

Bij bestuursdwang geldt, dat het bestuursorgaan op die manier alsnog kan voorkómen dat het zelf kosten maakt. Bovendien loopt het bestuursorgaan dan niet het risico dat het handhavend optreden later alsnog als ‘onrechtmatig’ zou kunnen worden gezien door de rechter. Dat laatste mag echter zeker niet een reden zijn. Uitstel is meestal wél acceptabel, als daarmee wordt bereikt, dat belanghebbende alsnog zélf de aanschrijving uitvoert en het bestuursorgaan dus niet daadwerkelijk hoeft in te grijpen. Zo’n uitstel is een wijziging van het eerder genomen besluit en moet daarom uitvoerig en duidelijk gemotiveerd worden.

Verlenging van de begunstigingstermijn moet dus gebeuren door een nieuw besluit te nemen. Daartegen staat bezwaar en beroep open. Het stellen van een andere begunstigingstermijn is immers te zien als een gedeeltelijke wijziging van het oorspronkelijke handhavingsbesluit.

Verlenging is niet altijd mogelijk, zo blijkt uit jurisprudentie.

Voorbeelden uit de jurisprudentie

Rotterdamse panden, ABRS 27 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:2140
Afhankelijkheid van derden is geen reden om te oordelen dat de begunstigingstermijn te kort is. Bovendien had overtreder eerder kunnen verzoeken om verlenging van de begunstigingstermijn.

Sloopwoning Halderberge, ABRS 7 december 2011,

ECLI:NL:RVS:2011:BU7090

Kippenoverlast Reusel-De Mierden, ABRS 6 november 2013, ECLI:NL:RVS:2013:1829
Een verstreken begunstigingstermijn kan niet worden verlengd.

Illegale verbouwing Zijpe, ABRS 16 april 2014, ECLI:NL:RVS:2014:1340
Een verstreken begunstigingstermijn kan niet worden verlengd, noch door een bestuursorgaan, noch door een voorzieningenrechter.

Diervoeders Utrecht, ABRS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS: 2014:3803
De voorzieningenrechter kan er met een voorlopige voorziening achteraf, dus met terugwerkende kracht, voor zorgen dat in de periode tussen het einde van de begunstigingstermijn en zijn uitspraak niet aan de last hoeft te worden voldaan.

Pizzageuren Deventer, ABRS 24 augustus 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2224
De begunstigingstermijn wordt niet verlengd. Het speelt geen rol dat de vereniging van eigenaren geen toestemming verleende voor het ontluchtingskanaal. In deze uitspraak redeneert de bestuursrechter praktisch en overweegt dat New York Pizza ook op andere manieren aan de last kon voldoen, namelijk door het plaatsen van een doelmatige ontgeuringsinstallatie en door de activiteiten te staken. Voor de afwegingen over verlenging van de begunstigingstermijn in deze kwestie is ook relevant dat de begunstigingstermijn al eens eerder verlengd was.

Illegale woning Barneveld, ABRS 9 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2965
Bij de beslissing op bezwaar kan een nieuwe begunstigingstermijn worden gesteld, maar alleen als de opgelegde last inhoudelijk niet verandert en de feiten die eraan ten grondslag liggen ook niet.

Illegale bedrijfswoning Beemster, ABRS 7 november 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3592
Het college mocht de begunstigingstermijn verlengen tot vier weken na de uitspraak van de Afdeling, gelet op de belangen van de overtreders en omdat de aard van de overtreding zich hiertegen niet verzette. De Afdeling legt daar overigens in deze uitspraak niet bij uit waarom de aard van de overtreding zich niet verzet tegen verlenging van de begunstigingstermijn.