Verjaring stuiten met aanmaning & mondelinge last onder dwangsom

Met deze nieuwsbrief maken wij u attent op twee uitspraken die de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: “de Afdeling”) onlangs heeft gedaan in handhavingszaken. In een uitspraak van 8 oktober 2014 (ECLI:NL:RVS:2014:3603) gaat de Afdeling in op de vereisten voor een aanmaning in verband met het stuiten van verjaring (1) en in een uitspraak van 15 oktober 2014 (ECLI:NL:RVS:2014:3698) staat de vraag centraal of het mogelijk is om een mondelinge last onder dwangsom op te leggen (2).  Essentie           1)   De verjaring van de bevoegdheid tot invordering van verbeurde dwangsommen kan gestuit worden met een aanmaning met een betalingstermijn van 8 dagen. Dat dit een andere betalingstermijn is dan de wettelijk voorgeschreven termijn van 2 weken neemt niet weg dat sprake is van een aanmaning als bedoeld in artikel 4:106, gelezen in samenhang met artikel 4:112 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: “Awb”), nu de termijn waarbinnen moet worden betaald voor een aanmaning als zodanig niet bepalend is.  2)   Het is niet mogelijk om op grond van artikel 5:32 Awb in samenhang met artikel 5:31, lid 2 Awb vanwege een spoedeisende situatie ter plekke een mondelinge last onder dwangsom op te leggen.  Nader bekeken 1)   ECLI:NL:RVS:2014:3603 Het college van burgemeester en wethouders van Leiden (hierna: “het college”) heeft aan appellanten een preventieve last onder dwangsom opgelegd naar aanleiding van de dreigende ingebruikname van een pand als kamerverhuurpand. De dwangsom van € 30.000,00 is verbeurd verklaard. Appellanten stellen dat de bevoegdheid tot invordering van deze dwangsom is verjaard.Het college ontkent dit en stelt dat de verjaring is gestuit doordat tijdig een brief met de volgende mededeling is verstuurd:

“Aanmaning” Ondanks eerdere herinnering mocht ik nog geen betaling ontvangen voor onderstaande factuur. (…) U wordt daarom verzocht het verschuldigde bedrag binnen 8 dagen na dagtekening van dit schrijven te voldoen op bovenstaand banknummer.”.
In artikel 4:112 Awb is bepaald dat een bestuursorgaan de schuldenaar die in verzuim is, schriftelijk aanmaant ‘tot betaling binnen twee weken, gerekend vanaf de dag na die waarop de aanmaning is toegezonden’. Het is daarom de vraag of de brief van het college met de betalingstermijn van 8 dagen aangemerkt kan worden als een aanmaning in de zin van artikel 4:112 Awb. Deze vraag is van belang, aangezien op grond van art. 4:106 Awb voor het stuiten van de verjaring een aanmaning ‘als bedoeld in artikel 4:112’ vereist is. De Afdeling beantwoordt de vraag bevestigend:

“Anders dan [appellant sub 1] betoogt, betekent de omstandigheid dat het college een

termijn van 8 dagen na dagtekening heeft gesteld om te betalen en geen termijn van 2

weken gerekend vanaf de dag na die waarop de aanmaning is verzonden, niet dat de

aanmaning geen aanmaning is als bedoeld in artikel 4:106, gelezen in samenhang met

artikel 4:112 van de Awb, nu de termijn waarbinnen moet worden betaald voor een

aanmaning als zodanig niet bepalend is.”.
Zie voor meer informatie over (het stuiten van) de verjaring van de bevoegdheid tot invordering van verbeurde dwangsommen onze nieuwsbrief van 17 januari 2014.  2)   ECLI:NL:RVS:2014:3698 Toezichthouders van de gemeente Groningen constateerden dat een niet-gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf dakplaten met daarin vermoedelijk asbest verwijderden zonder de benodigde voorafgaande melding en dat een deel van het materiaal in kleine stukken was verspreid over het perceel. Om gezondheidsrisico’s te vermijden hebben de toezichthouders het pand verzegeld met een asbestlint. Onder oplegging van een dwangsom van € 20.000,00 hebben zij mondeling gelast de werkzaamheden te staken en het pand niet te betreden, totdat een gecertificeerd astbestverwijderingsbedrijf de aanwezige asbest heeft verwijderd en het perceel is vrijgegeven. Later diezelfde dag constateerden de toezichthouders dat de verzegeling was verbroken en het pand was betreden.Een dag later is de last onder dwangsom op schrift gesteld en is een invorderingsbesluit genomen omdat niet voldaan was aan de mondelinge last onder dwangsom. Tegen dit invorderingsbesluit is bezwaar gemaakt en beroep ingesteld.   De opgelegde mondelinge last is volgens de Afdeling geen besluit als bedoeld in art. 1:3, lid 1 Awb aangezien niet aan het schriftelijkheidsvereiste is voldaan. De Afdeling volgt het standpunt van het college van burgemeester en wethouders niet dat het op grond van art. 5:32 Awb in samenhang met art. 5:31, lid 2 Awb mogelijk zou zijn om vanwege de spoedeisende situatie ter plekke een mondelinge dwangsom op te leggen. De Afdeling overweegt daartoe:

“Dat het college ingevolge artikel 5:32 van de Awb in plaats van een last onder

bestuursdwang een last onder dwangsom kan opleggen, maakt niet dat de wettelijke  bepalingen die van toepassing zijn op een last onder bestuursdwang ook onverkort gelden voor een last onder dwangsom.”.
De last onder dwangsom is derhalve pas bij het op schrift stellen opgelegd. Aangezien het niet mogelijk is om dwangsommen te verbeuren voordat de last is opgelegd, was het college volgens de Afdeling niet bevoegd de invorderingsbeschikking te nemen.