Waarom je het verhalen van kosten van bestuursdwang niet mag onderschatten!

Checklist’ voor een kostenverhaalsbeschikking

Wil je kosten van bestuursdwang op een overtreder verhalen? Dan is deze uitspraak van onze hoogste bestuursrechter absoluut de moeite waard om in je achterhoofd te houden!

Eigenlijk ligt het allemaal wel voor de hand. In een notendop komt het erop neer dat je nauwkeurig alle kosten in beeld brengt (en dus motiveert) die noodzakelijk zijn om binnen het kader van de last de bestuursdwang voor te bereiden en uit te voeren. Tot aan de lunchpakketjes toe!

Bestuursdwangbeschikking
Je constateert een overtreding met het bestemmingsplan of met milieuvoorschriften en kiest ervoor om de overtreder een last onder bestuursdwang op te leggen. In die last moet dan zo concreet mogelijk zijn omschreven wat jij van de overtreder verwacht om de overtreding ongedaan te maken.

Wanneer diezelfde overtreder lak heeft aan je bestuursdwangbeschikking, dan mag je (namens B&W natuurlijk) op kosten van de overtreder de noodzakelijke maatregelen treffen om de overtreding ongedaan te maken.
Vergeet dan natuurlijk niet om bij het opleggen van de last aan te geven dat je dit doet op kosten van die overtreder (artikel 5:25, lid 2 Algemene wet bestuursrecht / Awb).

Kostenverhaalsbeschikking
Wat de hoogte van die kosten zijn, moet je vervolgens in een (kostenverhaals)beschikking vaststellen (artikel 5:25, lid 6 Awb). En voor de overtreder kan het nog wel eens de moeite waard zijn om die beschikking aan te vechten.
Kosten van bestuursdwang kunnen immers behoorlijk oplopen. In deze zaak ging het zelfs in eerste instantie om bijna € 140.000 ! En kennelijk worden er met deze beschikking nog wel eens fouten gemaakt.

Over welke kosten gaat het dan? Nou, in ieder geval de kosten die je hebt gemaakt om de bestuursdwang voor te bereiden. En dan gaat het alleen om de kosten die je maakt ná het verstrijken van de deadline voor de overtreder waarbinnen hij (of zij) de last had moeten uitvoeren (artikel 5:25, lid 3 Awb).

Let op: wanneer je kosten hebt gemaakt voor een spoedeisende bestuursdwang en hiervoor geen begunstigingstermijn is gegund, dan kun je het verhalen van die kosten op je buik schrijven (zie ABRvS 11 januari 2012, 201104374/1/H1).
Even terug naar de kosten die verhaald kunnen worden. Denk hierbij aan de kosten van ambtenaren of ander personeel die bij de voorbereiding van de bestuursdwang worden betrokken. Er kan immers nogal wat overleg met – bijvoorbeeld – particuliere aannemers noodzakelijk zijn. Hou in ieder geval goed alle uren bij. Natuurlijk ook wanneer de bestuursdwangactie word uitgevoerd.

Wanneer de kostenverhaalsbeschikking door de overtreder wordt aangevallen, dan moet je namelijk gespecificeerd kunnen aangeven hoeveel uur, tegen welk uurtarief en welke werkzaamheden zijn verricht voor het gefactureerde bedrag.
Het gaat om de werkelijk gemaakte kosten. Zelfs kosten die je moet maken in verband met wettelijk of contractueel verplichte pauzes mag je waarschijnlijk in rekening brengen. De Afdeling heeft dit in deze zaak – helaas – in het midden gelaten.
Maar aannemelijk is het wel.

En heb je voor de betrokken medewerkers ook een lekkere lunch geregeld? Bonnetjes bewaren!
Ook die kosten mag je in rekening brengen.

Veiligheidshesjes betaald? Verhalen!

Verder moet je duidelijk aangeven wanneer die kosten zijn gemaakt. Je mag immers alleen de kosten in rekening brengen die ná de begunstigingstermijn zijn gemaakt (artikel 5:25, lid 3 Awb).

Natuurlijk mag je ook de rekening van – bijvoorbeeld – de ingeschakelde aannemer op de overtreder verhalen.
Dit geldt zelfs wanneer de overtreder op het laatste moment last krijgt van zijn (of haar) geweten en zelf de overtreding ongedaan maakt (artikel 5:25, lid 4 Awb).

O ja, het ligt voor de hand, maar kennelijk gaat dit nog niet altijd goed. Kijk goed welke maatregelen uit de last onder bestuursdwang getroffen moeten worden. Voer die dan uit. Niet meer en – als de overtreder met de armen over elkaar blijft zitten – zeker niet minder. Zo werden er in deze zaak ook schuren met asbest verwijderd (met alle kosten van dien!), terwijl de last onder bestuursdwang hier niets over zei. Tja, niet handig.

Kortom, een kostenverhaalsbeschikking vereist – zoals iedere andere beschikking – een zorgvuldige werkhouding en een gedegen motivering. Niet onderschatten dus!

Bron: ABRvS 12 februari 2014, JM 2014/76, noot