Regels in het bestemmingsplan over behoud bomen toegestaan

In onze nieuwsbrief van oktober 2015 is een uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant aan de orde geweest over de verhouding tussen het kapverbod in de APV en de regels uit de op 1 januari 2015 gewijzigde Boswet. De strekking van deze uitspraak was dat de gemeenteraad op grond van artikel 15 lid 3 van de Boswet niet (meer) bevoegd is om in de APV regels te stellen ter bewaring van bossen en andere houtopstanden die buiten de bebouwde kom zijn gelegen. Uit lid 2 van dat artikel volgt dat de gemeenteraad ook geen regels mag stellen ter bescherming van vruchtbomen en windschermen om boomgaarden. Dat is uitputtend geregeld in de Boswet.

De vraag die in de uitspraak van de rechtbank nog niet beantwoord was, is of de gemeenteraad wel bevoegd is om in het bestemmingsplan aanvullende regels te stellen ter bescherming van de houtopstand buiten de bebouwde kom vanwege bijvoorbeeld de bescherming van landschappelijke en cultuurhistorische waarden, waarden van stads- en dorpsschoon of vanwege recreatie en leefbaarheid. In de uitspraak van 5 oktober 2016 geeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) hierover duidelijkheid.

Aan de Afdeling lag een planregel ter beoordeling voor waarin voor het kappen en/of rooien van bomen in de windsingel rondom bestaande fruitteeltbedrijven een omgevingsvergunning is vereist. Ook dus voor houtopstanden buiten de bebouwde kom en voor windschermen om boomgaarden. Uit de plantoelichting blijkt dat die regeling is opgenomen met het oog op de bescherming van de cultuurhistorische waarden in het polderlandschap.

De Afdeling oordeelt dat het verbod in artikel 15 lid 2 van de Boswet er niet toe leidt dat het plan op dit onderdeel is vastgesteld in strijd met de Boswet. Uit de parlementaire geschiedenis van de Boswet (Kamerstukken II, 1958-1959, 5308, nr. 3) blijkt immers dat de Boswet strekt tot instandhouding van de oppervlakte aan bosareaal in Nederland, terwijl de planregeling met betrekking tot windschermen om boomgaarden ziet op de bescherming van cultuurhistorische waarden in het polderlandschap. Dat is een ander belang dan de bescherming van het bosareaal waarop de Boswet ziet. Om die reden heeft het verbod in artikel 15 lid 2 van de Boswet geen betrekking op de bevoegdheid van gemeenteraden om regels te stellen tot behoud van het cultuurhistorisch landschap.

Uit deze uitspraak volgt dat de gemeenteraad dus bevoegd is om aanvullende regels te stellen over houtopstanden, indien die regels zijn opgesteld met het oog op een ander belang dan het belang van de instandhouding van het bosareaal in Nederland. Dat belang moet uiteraard wel zijn gelegen in de sfeer van de goede ruimtelijke ordening.