Afzien van handhavend optreden wegens gebrek aan prioriteit

Bij handhaving mogen prioriteiten worden gesteld, maar op een verzoek om handhaving mag niet negatief worden beslist met uitsluitend een verwijzing naar het handhavingsbeleid, zo bevestigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in de uitspraak van 26 oktober 2016 (zaaknummer 2015074813/1).

Deze uitspraak gaat over een verzoek om handhaving dat is ingediend tegen de plaatsing door woningeigenaren van banken voor hun pand op de openbare weg. De banken zijn in strijd met de APV zonder vergunning geplaatst. Omwonenden stellen hinder te ondervinden van de banken en willen dat de gemeente hiertegen optreedt. Prioriteiten stellen mag, maar concrete afweging blijft nodig De gemeente heeft het verzoek om handhaving afgewezen, omdat handhavend optreden tegen banken niet behoort tot de vijftien in het handhavingsbeleid vastgestelde handhavingsprioriteiten. Deze prioriteiten zijn volgens de gemeente gesteld, omdat de beschikbare capaciteit voor toezicht en handhaving beperkt is. De Afdeling oordeelt – in navolging van de rechtbank – dat de verwijzing naar het handhavingsbeleid de afwijzing van het verzoek om handhaving niet kan dragen. Weliswaar mogen bij handhaving prioriteiten worden gesteld, maar bij de beoordeling van een verzoek om handhaving dient de gemeente te bekijken of ondanks de prioritering in het concrete geval toch handhavend moet worden opgetreden. Grenzen aan handhavingsbeleid De Afdeling sluit hiermee aan bij een eerdere uitspraak uit 2014 (ABRS 4 juni 2014, 201308060/1).

In die zaak stelde de Afdeling vast dat prioritering in handhavingsbeleid is toegestaan om in het kader van een doelmatige handhaving onderscheid te maken in de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de handhavingstaak. Zo kan prioritering bepalend zijn voor de mate waarin toezicht wordt gehouden op de naleving van voorschriften. Ook mag het beleid inhouden dat bij bepaalde lichte overtredingen alleen naar aanleiding van een klacht of een verzoek van een belanghebbende wordt beoordeeld of handhavend moet worden opgetreden. Handhavingsbeleid mag er echter niet toe strekken dat tegen overtredingen met een lage prioriteit nooit wordt opgetreden. Daarmee wordt immers het te handhaven wettelijk voorschrift ondergraven, aldus de Afdeling.

Conclusie

Het is toegestaan om in handhavingsbeleid prioriteiten te stellen, zolang handhavend optreden tegen overtredingen zonder (hoge) prioriteit maar niet wordt uitgesloten. En in elk geval dient bij een verzoek om handhavend optreden altijd beoordeeld te worden of er in het specifieke geval redenen zijn om, ondanks een eventueel gebrek aan (hoge) prioriteit, toch handhavend op te treden. Ter motivering van de afwijzing van een verzoek om handhaving kan dus niet worden volstaan met het enkele verwijzen naar het handhavingsbeleid. –