Gelijke kansen en transparantie bij verdeling van schaarse vergunningen

Bij de verdeling van zogenoemde schaarse vergunningen moeten potentiële gegadigden gelijke kansen krijgen om in een transparante procedure mee te dingen naar zo’n vergunning. In een gemeentelijke verordening mogen beperkingen worden gesteld aan de mededinging, maar die mag daarmee niet volledig worden uitgesloten. Dit volgt uit een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van vandaag (2 november 2016).

Achtergrond

De uitspraak gaat over de exploitatie- en aanwezigheidsvergunning die de burgemeester van Vlaardingen aan Hommerson Casino verleende voor een speelautomatenhal aan het Veerplein. Omdat de gemeentelijke verordening de exploitatie van slechts één speelautomatenhal in de gemeente toestaat, wees de burgemeester de aanvraag van een ander speelautomatenbedrijf af. Dat bedrijf was bij de Afdeling bestuursrechtspraak in hoger beroep gekomen tegen zowel de vergunningen van Hommerson Casino als tegen de afwijzing van zijn eigen aanvraag.

Gelijke kansen en transparantie

Een schaarse vergunning, zoals bijvoorbeeld een vergunning voor een speelautomatenhal, vereist een transparante procedure waarbij potentiële gegadigden gelijke kansen krijgen om mee te dingen naar de vergunning. Dit betekent dat een gemeente “op een naar buiten toe kenbare wijze” bekend moet maken dat een schaarse vergunning beschikbaar is en binnen welke periode aanvragen voor die vergunning kunnen worden ingediend. Ook moet de verdelingsprocedure bekend worden gemaakt en moet duidelijk zijn welke eisen aan de aanvragen zullen worden gesteld, aldus de Afdeling bestuursrechtspraak.

Mededinging

In het geval van een vergunning voor een speelautomatenhal moet een gemeente op grond van de Wet op de kansspelen ook een verordening vaststellen. Die gemeentelijke verordening mag de mededinging wel beperken, maar mag die niet volledig uitsluiten. Dit betekent dat de gemeente bijvoorbeeld wel een gebied mag aanwijzen waarbinnen een exploitant van een schaarse vergunning zich moet vestigen, maar dat binnen zo’n gebied in het algemeen dan wel een reële keuze moet bestaan tussen verschillende locaties.

Gelijkheidsbeginsel

Naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak voldoet de kaart van het gebied die bij de verordening van de gemeente Vlaardingen hoort, niet aan deze voorwaarde. Het gebied dat aangeeft waarbinnen een speelautomatenhal zich moet vestigen is zo klein dat er, buiten de locatie aan het Veerplein, geen alternatieve locaties zijn. De kaart voldoet dan ook niet aan het gelijkheidsbeginsel. Verder is de vergunningsprocedure niet transparant verlopen, aldus de Afdeling bestuursrechtspraak.

Nieuwe besluiten

De burgemeester moet daarom nieuwe besluiten nemen over zowel de vergunningen die hij aan Hommerson Casino verleende als over de afgewezen aanvraag van het andere speelautomatenbedrijf. Als de burgemeester in een nieuwe, transparante procedure opnieuw een vergunning wil verlenen voor een speelautomatenhal, dan zal daarvoor eerst de kaart bij de verordening aangepast moeten worden, zodat die een reële keuze biedt tussen meerdere locaties.

Staatsraad advocaat-generaal

De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak heeft in deze zaak eerder staatsraad advocaat-generaal Widdershoven verzocht om een conclusie te nemen. Hij heeft op 25 mei 2016 een conclusie uitgebracht. Een conclusie van de staatsraad advocaat-generaal geeft voorlichting aan de Afdeling bestuursrechtspraak, maar bindt haar niet.