Conclusie staatsraad A-G over invordering van geldbedragen

In een 74 pagina’s tellende conclusie gaat staatsraad advocaat-generaal Wattel in op de vraag onder welke omstandigheden een bestuursorgaan moet afzien van de invordering van geldbedragen na handhavingsbesluiten, zoals dwangsommen of kosten van bestuursdwang.

De conclusie begint met een uitgebreide beschrijving van het handhavingsstelsel, zoals dat in de Awb is opgenomen. Vervolgens gaat de staatsraad A-G in op de aan hem gestelde vraag. Hij overweegt dat een bestuursorgaan, gelet op zowel artikel 3:4 Awb als Europese wetgeving, rekening moet houden met alle relevante, dus ook bijzondere omstandigheden. Daaronder vallen de financiële positie van de belanghebbende en de samenloop van herstelsancties. In het geval van samenloop, bijvoorbeeld als door twee verschillende bestuursorganen lasten zijn opgelegd die strekken tot hetzelfde gedrag, kan er aanleiding bestaan om tot matiging van de invordering van de verbeurde dwangsommen over te gaan.

Zowel het bestuursorgaan als de bestuursrechter dienen rekening te houden met bijzondere omstandigheden. Daarbij hoeft de bestuursrechter in beginsel geen rekening te houden met (gewijzigde) bijzondere omstandigheden die dateren van ná het besluit. Het ligt volgens de staatsraad A-G primair op de weg van de vermeende overtreder om bijzondere omstandigheden aan te voeren. Het bestuursorgaan behoeft daar geen ambtshalve onderzoek naar te doen, tenzij het bestuursorgaan reeds omstandigheden bekend zijn. Verder pleit de staatsraad A-G voor een hoorplicht die voorafgaat aan het nemen van het invorderingsbesluit. Horen in deze fase is thans wettelijk gezien niet vereist.

Voor de tekst van de volledige conclusie van 4 april 2018 verwijzen wij u naar de website van de AbRvS (ECLI:NL:RVS:2018:1152).