Nieuw boetebeleid bij overdracht van een woning zonder geldig energielabel

Het boetebeleid vóór 3 juli 2019

Indien er bij verkoop van een woning niet een geldig energielabel wordt verstrekt is de eigenaar in overtreding. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is bevoegd om hiertegen handhavend op te treden. Dit kan door middel van het opleggen van een bestuurlijke boete, last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom aan de overtreder.

Een last onder bestuursdwang dan wel een last onder dwangsom worden bestempeld als herstelsancties. Een overtreder krijgt bij het opleggen van een herstelsanctie de mogelijkheid om binnen een bepaald termijn de overtreding ongedaan te maken. Heeft de overtreder de overtreding ongedaan gemaakt dan is de overtreder bij een last onder dwangsom de uiteindelijke boete niet verschuldigd. Bij een last onder bestuursdwang zal bij het niet ongedaan maken van een overtreding, de overtreding door een derde partij – op kosten van de overtreder – ongedaan wordt gemaakt.

Uitspraak Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS)

Op 17 oktober 2018 heeft de ABRvS uitspraak gedaan in een zaak waarbij een verkoper heeft nagelaten een energielabel te verstrekken bij de verkoop van zijn woning. De ILT heeft de verkoper een last onder dwangsom opgelegd om de verkoper te dwingen achteraf alsnog zijn overtreding te herstellen. De verkoper heeft hierbij aangevoerd dat conform de “Regeling energieprestatie gebouwen” alleen aan de eigenaar van de woning een energielabel kan worden verstrekt. De verkoper heeft echter de woning verkocht en is derhalve geen eigenaar meer van de woning. De ABRvS is het hiermee eens en heeft zodoende geoordeeld dat de verkoper niet de overtreding achteraf nog ongedaan kan maken en daarom de last onder dwangsom niet uitvoerbaar is.

De uitspraak heeft het boetebeleid doen veranderen. Het opleggen van een last onder dwangsom zou door de onuitvoerbaarheid daarvan bij voorbaat al betekenen dat de dwangsom zou zijn verschuldigd. In de Beleidsregel boeteoplegging verkoop woning zonder geldig energielabel 2019 is opgenomen dat er sinds 3 juli 2019 alleen nog een bestuurlijke boete kan worden opgelegd. Het opleggen van een last onder dwangsom dan wel een last onder bestuursdwang is niet meer mogelijk.

Hoogte van de boete

Vóór het nieuwe boetebeleid was het voor de ILT mogelijk om een geldboete (bestuurlijke boete) bij particulieren op te leggen van maximaal categorie 1 (thans € 415,-) en voor rechtspersonen een geldboete van maximaal categorie 4 (€ 20.750,-).

Vanaf 3 juli 2019 is de boete gedaald en is de boete een vast bedrag geworden. Voor een particulier is de geldboete vastgesteld op een bedrag van € 170,- en voor rechtspersonen is de boete vastgesteld op een bedrag van € 340,- per verkochte woning zonder geldig energielabel.

Geldig energielabel

Onder een geldig energielabel wordt verstaan een energielabel dat conform de Regeling energieprestatie gebouwen is verstrekt en dat minder dan tien jaar geleden is afgegeven als bedoeld in het Besluit energieprestatie gebouwen.

Conclusie

Met het nieuwe boetebeleid kan de ILT alleen nog maar een bestuurlijk boete opleggen bij het niet verstrekken van een energielabel bij verkoop van een woning. Een last onder dwangsom dan wel last onder bestuursdwang opleggen is niet meer mogelijk.

Mr. Roy Kamphuis is werkzaam bij VDB Advocaten Notarissen te Waalre