Combinatie onderdelen kruimelgevallen? Volgorde geen vrije keuze!

Dat de verschillende onderdelen van artikel 4 bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (Bor) gecombineerd kunnen worden toegepast in één omgevingsvergunning, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) eerder bevestigd in haar uitspraak van 22 maart 2017 (

ECLI:NL:RVS:2017:744

). Uit een recente uitspraak van de Afdeling (ABRvS 21 maart 2018,

ECLI:NL:RVS:2018:963

) blijkt bovendien dat er in een verplichte volgorde moet worden getoetst of de verschillende onderdelen kunnen worden toegepast, althans in elk geval bij een combinatie van onderdeel 1 en onderdeel 9 van artikel 4 van bijlage II Bor.

Het betrof een zaak waarin een omgevingsvergunning was gevraagd voor de bouw van een Aldi-supermarkt op een perceel waar al (bedrijfs)bebouwing aanwezig was. De al aanwezige bebouwing paste binnen de in het toenmalige bestemmingsplan aan de gronden gegeven bestemming ‘bedrijf’, maar zou worden gesloopt. De supermarkt (detailhandel) paste niet binnen de bestemming ‘bedrijf’ en de supermarkt zou voor 70% buiten het bouwvlak worden opgericht.

De Afdeling verwijst allereerst naar haar voornoemde uitspraak van 22 maart 2017 waarin is overwogen dat in de Nota van Toelichting bij het besluit tot wijziging van het Bor per 1 november 2014 (Stb. 2014, 333 p. 50-51) is vermeld dat verschillende onderdelen van artikel 4 van bijlage II , waaronder onderdeel 9 (gebruik van een bouwwerk) en onderdeel 1 (de bouw en het gebruik van een bijbehorend bouwwerk) in één omgevingsvergunning kunnen worden toegepast. Precies deze onderdelen zijn in deze zaak aan de orde. De Afdeling ziet gelet op de systematiek van artikel 4, bijlage II bij het Bor, aanleiding om eerst te bezien of omgevingsvergunning kon worden verleend met toepassing van onderdeel 1 van dat artikel. Er zal immers in ieder geval beoordeeld moeten worden in hoeverre een grondslag aanwezig is voor de realisatie, de bouw, van het aangevraagde bouwwerk, aldus de Afdeling.

In dat kader stelt de Afdeling vast dat de bouw van de supermarkt in strijd was met het bestemmingsplan. Daarmee kon de supermarkt niet bijdragen aan de te verwezenlijken bestemming en niet worden aangemerkt als hoofdgebouw als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van bijlage II van het Bor. Omdat een bijbehorend bouwwerk alleen kan worden opgericht bij een hoofdgebouw, kan – nu een hoofdgebouw ontbreekt – de beoogde supermarkt evenmin worden aangemerkt als bijbehorend bouwwerk in de zin van artikel 1 van bijlage II van het Bor, aldus de Afdeling. Nu artikel 4, onderdeel 9, van bijlage II van het Bor ziet op het gebruiken van bouwwerken, terwijl van een bijbehorend bouwwerk geen sprake was, kon ook geen omgevingsvergunning worden verleend met toepassing van artikel 4, onderdeel 9, van bijlage II Bor.  De Afdeling oordeelde dat de rechtbank de weigering terecht in stand had gelaten.

Nu de bestaande, binnen het bestemmingsplan passende bebouwing werd gesloopt en er in de beoogde nieuwbouw geen gebouw als hoofdgebouw kon worden aangemerkt, sneuvelt het plan. De mogelijkheden tot het combineren van de betreffende onderdelen van artikel 4, bijlage II Bor, zijn dan ook niet onbegrensd. Bij beoogde ontwikkelingen is dit een aspect om rekening mee te houden.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU.