Vervolg Nevele-arrest

Als gevolg van het Nevele-arrest en de daaropvolgende nationale jurisprudentie omtrent het Activiteitenbesluit milieubeheer, hebben drie ministeries een Actieprogramma opgezet.

Nevele, HvJ EU 25 juni 2020, C-24/19, ECLI:EU:C:2020:503 respectievelijk Windpark Delfzijl-Zuid, ABRvS 30 juni 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1395. Zie ook paragrafen 3.4.3 en 5.8.

Het Actieprogramma houdt het volgende in:

Omdat de algemene normen voor geluid, slagschaduw, lichtschittering en externe veiligheid, zoals opgenomen in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling milieubeheer voor windturbineparken niet meer kunnen worden toegepast, zonder dat eerst op rijksniveau een plan-MER is gemaakt, is daarvoor een plan-mer in gang gezet. De NRD voor het plan-MER Windturbinebepalingen leefomgeving heeft in de periode december 2021-februari 2022 ter inzage gelegen en de Commissie m.e.r. heeft daarover een advies uitgebracht. Over gezondheidseffecten van windturbines liepen al nieuwe onderzoeken bij het RIVM; de resultaten daarvan kunnen mogelijk gebruikt worden voor de nieuwe normen. Volgens informatie op Infomil.nl treden naar verwachting eind 2023 nieuwe algemene milieunormen voor windturbineparken in werking.

Via een versnelde procedure tot wijziging van het Activiteitenbesluit milieubeheer, Bal, Bkl en Invoeringsbesluit Omgevingswet en Activiteitenregeling milieubeheer, geldt met terugwerkende kracht tot 30 juni 2021 een tijdelijke overbruggingsregeling voor bestaande windturbineparken.

Op 1 juli 2022 trad in werking het Besluit van 3 mei 2022 tot wijziging van het Activiteitenbesluit milieubeheer en enkele besluiten op grond van de Omgevingswet in verband met jurisprudentie over windturbineparken (tijdelijke overbruggingsregeling windturbineparken), Stb. 2022, 181, en de Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van 15 juni 2022 tot wijziging van de Activiteitenregeling milieubeheer en de Omgevingsregeling in verband met jurisprudentie over windturbineparken (tijdelijke overbruggingsregeling windturbineparken), Stcrt. 2022, 15886.

Dit om te voorkomen dat voor bestaande windturbineparken onzekerheid ontstaat over de mate van milieuhinder die een windturbinepark mag veroorzaken. De Afdeling advisering van de Raad van State was niet overtuigd dat de ontwerp-overbruggingsregeling de strijd met de Smb-richtlijn zou opheffen. Zij adviseerde de tijdelijkheid van de regels alsnog te regelen en de toelaatbaarheid ervan in het licht van het Europese recht alsnog dragend te motiveren.

Zie het advies van 9 maart 2022 met kenmerk W17.21.0379/IV, Stcrt. 2022, 11933.

Vervolgens hebben enkele rechtbanken geconcludeerd dat een onherroepelijke omgevingsvergunning voor een windturbinepark ingetrokken zou moeten worden, omdat sprake zou zijn van strijd met het Europese recht.

Intrekkingsverzoek vergunning Windpark Blauw, Rb. Midden-Nederland 17 februari 2023, ECLI:NL:RBMNE:2023:627, M en R 2023/4, m.nt. Rötscheid en Soppe; Intrekkingsverzoek vergunning windpark Noord-Beveland, Rb. Zeeland-West-Brabant 2 mei 2023, ECLI:NL:RBZWB:2023:3073 en ECLI:NL:RBZWB:2023:3017.

De Afdeling bestuursrechtspraak denkt hier ten aanzien van een onherroepelijk inpassingsplan over een windpark anders over.

Herzieningsverzoek inpassingsplan Windpark Bommelerwaard-A2, ABRvS 5 juli 2023, ECLI:NL:RVS:2023:2573

Decentrale bevoegde gezagsinstanties kunnen ondersteuning krijgen bij besluitvorming over windturbineparken op land. Hiertoe is een werkgroep opgericht van Rijksdienst Ondernemend Nederland (RVO), Nationaal Programma Regionale Energiestrategieën (NP RES), ministerie van Economische Zaken (EZK), Vereniging Nederlandse gemeenten (VNG) en Interprovinciaal Overleg (IPO). Decentrale overheden kunnen onder meer deelnemen aan informatiebijeenkomsten, kennisdelingsgroepen en vragen stellen.

Zie verder website https://www.rvo.nl/onderwerpen/windenergie-op-land.

Er is juridisch onderzoek uitgevoerd naar de bredere werking van het Nevele-arrest voor algemene milieunormen voor andere activiteiten dan windturbines. Volgens een brief van 7 juli 2022 van de staatssecretaris van IenW aan de Eerste en Tweede Kamer vindt deze het wenselijk ‘om ook voor andere algemene milieuregels, voor andere activiteiten dan windparken, een plan-mer te maken. Nagegaan wordt welke milieuregels dit kan betreffen. Dit kan ertoe leiden dat deze milieuregels worden herzien of geactualiseerd op basis van een plan-mer. In ieder geval wordt gekeken naar regelgeving die gehanteerd wordt bij de besluitvorming over vergunningen voor mer-plichtige en mer-beoordelingsplichtige projecten.’

Kamerstukken II 2021-22, 33 612, nr. 82.

Over welke algemene milieunormen dit precies gaat, is nu nog niet bekend. Heel goed voorstelbaar is dat het gaat om algemene milieunormen (bijvoorbeeld geluidnormen in Activiteitenbesluit Wm, Bal, of Bruidsschat) waar rekening mee moet worden gehouden bij de vergunningverlening voor project-mer-(beoordelings)plichtige activiteiten. Recentelijk heeft de staatssecretaris bekend gemaakt dat de rijksoverheid een vrijwillig programma en een plan-mer gaat doorlopen voor overige algemene milieunormen in de Bruidsschat, Bal en Bkl.

Zie ook paragraaf 3.4.3 en de Kamerbrief van 25 mei 2023 met kenmerk IENW/BSK-2023/133584.

Hoe het bevoegde gezag voor het programma en het plan-MER zich verhoudt tot de aan gemeenten overgedragen regels in de Bruidsschat, is niet duidelijk.

Zie in dit verband art. 4:81 Awb.