Opnemen welstandseisen in rechtstreeks werkende planregel bestemmingsplan niet in strijd met art. 3.1, eerste lid, Wro

Gelet op de expliciete vermelding van de welstandseisen uit het beeldkwaliteitsplan in de planregels en de formulering ervan is volgens de Afdeling in dit geval sprake van een rechtstreeks werkende planregel die zich vanwege de beweerdelijke strijd met art. 3.1, eerste lid, Wet ruimtelijke ordening (“Wro”) leent voor exceptieve toetsing.  Uit vaste jurisprudentie van de Afdeling over deze exceptieve toets, onder meer kenbaar uit de uitspraak van 27 december 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:4266), volgt dat de mogelijkheid om in een procedure gericht tegen een besluit omtrent de verlening van een omgevingsvergunning de gelding van de toepasselijke bestemmingsplanregeling aan de orde te stellen niet zover strekt dat deze regeling aan dezelfde toetsingsmaatstaf wordt onderworpen als de toetsingsmaatstaf in het kader van de beoordeling van beroepen tegen een vastgesteld bestemmingsplan. In een procedure als deze, waarin wordt aangevoerd dat de bestemmingsregeling in strijd is met een hogere regeling, dient de bestemmingsregeling slechts onverbindend te worden geacht of buiten toepassing te worden gelaten, indien de bestemmingsregeling evident in strijd is met de hogere regeling. Voor evidentie is onder meer vereist dat de hogere regelgeving zodanig concreet is dat deze zich voor toetsing daaraan bij wijze van exceptie leent. Een planregel is daarnaast alleen in strijd met hoger recht als de rechter zonder nader onderzoek kan vaststellen dat zich strijd met de hogere rechtsnorm voordoet. Dit is bijvoorbeeld het geval als iedere motivering ontbreekt. Hoewel welstandseisen in beginsel niet ruimtelijk relevant zijn, kan dit anders zijn indien sprake is van ruimtelijk relevante belangen, zoals een beschermd stads- en of dorpsgezicht (vergelijk de Afdelingsuitspraak van 24 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY1025), aldus de Afdeling. De Afdeling oordeelt, exceptief toetsend, dat de welstandeisen in dit geval weliswaar zijn opgenomen in het bestemmingsplan, maar het college – gelet op het doel van deze eisen in relatie tot het beoogde herstel van de cultuurhistorische waarden van het gehucht waarin de langgevelboerderij is voorzien – zich op het standpunt heeft mogen stellen dat dergelijke eisen in dit geval ruimtelijk relevant zijn. De Afdeling concludeert dat de planregel met beeldkwaliteitseisen om die reden niet evident in strijd is met art. 3.1 Wro en daarmee niet onverbindend, zodat het college de omgevingsvergunning vanwege strijd met het bestemmingsplan en het ontbreken van de bereidheid om van het bestemmingsplan af te wijken terecht heeft geweigerd.