Conclusie A-G Snijders over de gevolgen van een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel

Daarmee bouwt de conclusie voort op de derde stap uit het in de standaarduitspraak van 29 mei 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1694, Amsterdamse dakopbouw) opgenomen stappenplan over de beoordeling van een beroep op het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht. Meer specifiek beantwoordt de A-G op verzoek van de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“Afdeling”) in zijn conclusie de vraag wanneer, op grond waarvan en in hoeverre bij de bestuursrechter aanspraak op schadevergoeding kan worden gemaakt als gevolg van het wegens zwaarder wegende belangen niet honoreren van door het bestuursorgaan gewekt gerechtvaardigd vertrouwen over de uitoefening van een bestuursbevoegdheid. Volgens de A-G moet het bestuursorgaan in een dergelijke situatie op grond van het vertrouwensbeginsel de volledige schade vergoeden die de belanghebbende lijdt, doordat hij (i) gerechtvaardigd heeft vertrouwd op de toezegging, (ii) in dat vertrouwen heeft gehandeld en (iii) door dat handelen in een slechtere positie is komen te verkeren dan hij zou hebben verkeerd als het gerechtvaardigd vertrouwen niet bij hem zou zijn gewekt. Het gaat daarbij dus om vergoeding van de volledige dispositieschade; vergoeding van het zogeheten ‘positieve belang’ – waarbij de belanghebbende financieel in de positie wordt gebracht, waarin hij zou hebben verkeerd als de toezegging was nagekomen – is in de opvatting van de A-G niet aan de orde. De verplichting om dispositieschade te vergoeden vindt in beginsel plaats volgens de gewone schadevergoedingsregels en maakt deel uit van het te nemen besluit, zij het dat dit onderdeel van het besluit eventueel later genomen kan worden dan het onderdeel van het besluit waarbij wordt vastgesteld dat zwaarder wegende belangen aan het honoreren van het vertrouwen in de weg staan. In de opvatting van de A-G biedt het vertrouwensbeginsel bij de huidige stand van de rechtsontwikkeling (blijkend uit wet, rechtspraak en literatuur) voor deze schadevergoedingsplicht een toereikende grondslag; andere grondslagen hiervoor – zoals onder andere art. 3:4, tweede lid, Algemene wet bestuursrecht (“Awb”) – zijn hiervoor niet of minder geschikt, aldus de A-G.