Aantasting bedrijfsvoering als bedrijfswoningen burgerwoning worden

Er wordt volgens appellanten niet voldaan aan de VNG brochure “Bedrijven en milieuzoneringen” die een afstand van 30 meter van een bedrijfsgebouw tot burgerwoningen zou voorschrijven. Die afstand van 30 meter wordt namelijk niet gehaald. De afstand is 11,5 respectievelijk 7 meter. De raad heeft onderzoek laten verrichten naar de vraag of een goed woon- en leefklimaat toch kan worden gewaarborgd. De uitkomst hiervan was ter zitting nog niet bekend.

De Afdeling overweegt dat de raad aansluiting mag zoeken bij de VNG-brochure en als aan de afstanden wordt voldaan kan er in beginsel van worden uitgegaan dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Echter, het standpunt dat de raad inneemt dat toetsing als zodanig niet noodzakelijk zou zijn bij deze reeds bestaande bedrijven wordt door de Afdeling verworpen. De Afdeling oordeelt dat hier sprake is van een nieuwe situatie – met de vaststelling van het plan worden immers voor het eerst burgerwoningen mogelijk gemaakt – en dat daarom de brochure van toepassing is.

De Afdeling stelt vast dat in een gemengd gebied als hier aan de orde kan worden volstaan met een afstand van 10 meter tussen de bedrijfsbestemming en de uiterste situering van de gevel van een woning die mogelijk is volgens de planvoorschriften of via vergunningvrij bouwen. De raad heeft echter geen rekening gehouden met vergunningvrij bouwen. Op grond van het Bor mag ter plaatse een vergunningvrij bijbehorend bouwwerk worden gerealiseerd, dat vervolgens vergunningvrij in gebruik mag worden genomen ten behoeve van mantelzorg. Als deze bouw wordt gerealiseerd geldt dat de afstand van 10 meter niet in acht wordt genomen en is het niet uitgesloten dat de bedrijfsvoering van appellante en anderen wordt beperkt.

De Afdeling overweegt onder overweging 7.7. dat de invoering van de Omgevingswet dit niet anders maakt. Immers, op grond van artikel 22.36 van de regels van het tijdelijk omgevingsplan (de bruidsschat) bestaat nog steeds de mogelijkheid om onder voorwaarden vergunningvrij in het achtererfgebied te bouwen. Ook kan vergunningvrij een bestaand bouwwerk worden gebruikt voor huisvesting in verband met mantelzorg.

Dit lijkt een weinig bijzondere overweging, totdat men zich realiseert dat de wetgever in de Omgevingswet juist heeft willen voorkomen dat bedrijfsactiviteiten beperkt worden door mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen. Daartoe heeft de wetgever in de artikelen 5.55, 5.79 en 5.90 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) opgenomen dat de instructieregels voor geluid, trillingen en geur van toepassing zijn op het toelaten van een activiteit die geluid, geur of trillingen veroorzaakt op een geluidgevoelig gebouw dat ìs toegelaten op grond van het omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Vergunningvrije bouwwerken zijn niet expliciet toegelaten in het omgevingsplan en vallen daarmee buiten de bescherming, zo was de gedachte.

Echter, de Afdeling is het daarmee oneens, zo overweegt zij in een ‘terugkoppeling aan de wetgever’. De regels voor vergunningvrij bouwen staan immers in de bruidsschat, die onderdeel uitmaakt van het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Ook vergunningvrije bouwwerken zijn daarmee ‘toegelaten op grond van het omgevingsplan’ en worden dus beschermd door de instructieregels over geluid, trillingen en geur.

De wetgever heeft later in het wetgevingsproces nog wel onderkend dat het omgevingsplan vergunningvrije bouwwerken toelaat. In artikel 12.8 van het Bkl is immers overgangsrecht opgenomen, dat expliciet bepaald dat bouwwerken die zijn toegelaten op grond van artikel 22.36 van het tijdelijke omgevingsplan (lees: vergunningvrije bouwwerken) niet worden meegenomen in de toetsing van het geluid van wegen, spoorwegen en industrieterreinen. De Afdeling geeft de wetgever in overweging om voor het geluid door activiteiten een soortgelijke bepaling als in artikel 12.8 Bkl op te nemen.

Hoewel op deze zaak vanwege het overgangsrecht de Omgevingswet niet van toepassing was, geeft de Afdeling hiermee wel een belangrijk oordeel over de toepassing van de Omgevingswet in de praktijk. Hieruit blijkt ook dat de Afdeling zich weinig gevoelig toont voor de bedoeling van de Omgevingswetgever, als die bedoeling niet op de juiste manier tot uiting komt in de tekst van de betrokken bepalingen. Het is de vraag of de Afdeling nog vaker een “terugkoppeling” aan de wetgever zal geven met betrekking tot de Omgevingswet.