V

VERBODEN HANDELINGEN

De Gemeentewet verbiedt raadsleden een aantal handelingen te verrichten die anderen (niet-raadsleden) wel mogen uitvoeren. Artikel 15 somt ze op, en wat het meest in het oog springt, is dat een raadslid direct noch indirect (rechtstreeks noch middellijk) goederen of diensten aan ‘zijn’ gemeente mag leveren. Ook mag hij geen overeenkomsten tot huur van een gemeentelijk eigendom aangaan, en is het hem verboden om in geschillen als advocaat of adviseur voor dan wel tegen ‘zijn’ gemeente op te treden. Uitvoering geven aan een overeenkomst die het raadslid met de gemeente heeft gesloten is niet met zoveel woorden als een verboden handeling aangemerkt. Er bestaat de mogelijkheid van ontheffing van het verbod tot het rechtstreeks of middellijk een overeenkomst aangaan. Dit wordt verleend door Gedeputeerde Staten.

Wettelijke basis: artikel 15 Gemeentewet

De sanctie op het plegen van een verboden handeling bestaat eruit dat de raad kan besluiten, het betreffende raadslid van zijn raadslidmaatschap vervallen te verklaren.

VERSTOORDE VERHOUDING

Wanneer de raad van mening is dat er sprake is van een verstoorde verhouding tussen hem en de burgemeester, kan hij door tussenkomst van de Commissaris van de Koning, aan de Minister een aanbeveling tot ontslag sturen. Alvorens hiertoe over te gaan, overlegt de Commissaris over de aanleiding tot de verstoorde verhouding. Het opzeggen van het vertrouwen in de burgemeester is op zichzelf geen aanleiding voor de raad om een aanbeveling voor tussentijds ontslag te doen.

Wettelijke basis: artikel 61b Gemeentewet

Feitelijk heeft de burgemeester geen draagvlak meer bij de raad als deze heeft verklaard dat de verhouding met de burgemeester is verstoord. Ook al is voor de Commissaris van de Koning een zekere bemiddelende en zorgvuldigheidsbevorderende rol weggelegd, uiteindelijk en in de meest ultieme zin is het de raad die het besluit kan nemen als hier bedoeld. Wordt na ontslag aan de voormalig burgemeester wachtgeld toegekend, dan moet de raad er rekening mee houden dat dit bij de gemeente kan worden verhaald.

VERTROUWEN

Zolang een wethouder het vertrouwen heeft van de gemeenteraad, kan hij volgens het ongeschreven Gemeenterecht zijn functie (blijven) uitoefenen. Dat wordt anders als de raad heeft uitgesproken dat het vertrouwen in de wethouder wordt opgezegd (beter bekend als ‘de raad heeft een motie van wantrouwen aangenomen’). In dat geval doet artikel 49 Gemeentewet zijn werk: hetzij de wethouder neemt zelf ontslag hetzij de raad geeft hem ontslag.

Praktijk is, dat een wethouder voldoende heeft aan een raadsmeerderheid die vertrouwen in hem heeft. Van oppositiefracties hoeft niet te worden verwacht dat deze in structurele zin het vertrouwen in een wethouder uitspreken. Het is nu eenmaal onderdeel van het politieke spel dat fracties die geen politieke geestverwant als wethouder hebben kunnen voordragen per definitie geen dragende factor onder het college zijn.Een wet van Meden en Perzen is dit echter niet.

VNG

Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Voor het gezamenlijk behartigen van de belangen van de Nederlandse gemeenten is in 1912 de VNG opgericht. Alle Nederlandse gemeenten zijn lid van deze vereniging. Hoofddoelen van de VNG zijn de belangenbehartiging voor de gezamenlijkheid van gemeenten (o.a. in relatie tot het Rijk in het kader van decentralisatie van rijkstaken naar gemeenten) en dienstverlening aan gemeenten (bijvoorbeeld het verzorgen en verzenden van ledenbrieven met informatie over een actueel onderwerp).

De VNG heeft geen wettelijke basis, en gemeenten zijn uit vrije wil aangesloten. Het bestuur wordt gevormd door vertegenwoordigers van gemeenten, zowel collegeleden als raadsleden.