Handhavingsverzoek: procedurele aspecten

De juridische kwalificatie van het handhavingsverzoek als ‘aanvraag’ betekent ook dat het bevoegd gezag tijdig een beschikking moet nemen (artikel 4:13 Awb). Tegen de reactie op het handhavingsverzoek kan bezwaar en beroep worden ingesteld.

In het besluit moet vermeld zijn:

of bezwaar of beroep kan worden ingesteld,

door wie,

binnen welke termijn en

bij welk orgaan (artikel 3:45 Awb).

Soms reageert het bevoegd gezag wel, maar is die reactie in juridische zin geen besluit waartegen bezwaar en beroep openstaat. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn omdat daarin de sanctie ontbreekt, of omdat er alleen in algemene bewoordingen wordt gemeld dat er zal worden gehandhaafd. Zonder handhaving ontstaat er geen rechtsgevolg en dan is er dus geen besluit genomen op het handhavingsverzoek (ABRS 18 november 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3536). Of het bevoegd gezag reageert maar gedeeltelijk op het handhavingsverzoek en laat onderdelen onbeantwoord: in dat geval is het besluit onvolledig en kan verzoeker daartegen bezwaar maken (ABRS 12 april 2017, ECLI:NL:RVS:2017:984).

De verzoeker kan dan natuurlijk wel het bestuursorgaan in gebreke stellen omdat er (nog) geen deugdelijk besluit is genomen waartegen bezwaar en beroep openstaat (fictieve weigering). Daarna kan hij rechtstreeks in beroep, om alsnog een besluit af te kunnen dwingen met behulp van de dwangsomregeling (dwangsom wegens te laat beslissen, artikel 4:17 Awb e.v.).

Is het bezwaar gericht tegen de weigering om handhavend op te treden, waarna in de heroverweging blijkt dat er wél gehandhaafd moet worden, dan moet er alsnog een handhavingsbesluit volgen. Het bestuursorgaan kan zich er dan niet van afmaken door besluitvorming alsnog uit te stellen onder de noemer van ‘noodzaak tot nader onderzoek’.