X

X8 KIESWET

Wanneer een raadslid heeft gehandeld in strijd met artikel 15 lid 1 Gemeentewet (hij heeft een verboden handeling gepleegd), kan de raad besluiten hem van zijn raadslidmaatschap vervallen te verklaren. Hij moet wel eerst van de raad de gelegenheid krijgen zich mondeling te verdedigen. De raad kan zijn besluit ambtshalve (uit eigen beweging) nemen, maar het is ook mogelijk dat de raadsvoorzitter het raadslid schorst, waarna de raad in zijn eerstvolgende vergadering er zich een oordeel over vormt. In dat geval kan de raad het besluit tot vervallenverklaring van het raadslidmaatschap nemen dan wel de schorsing opheffen. Tegen het besluit tot vervallenverklaring beroep open bij de bestuursrechter.

De raad is niet verplicht, van deze bevoegdheid gebruik te maken. Dit vloeit voort uit het woord ‘kan’ in artikel X8 Kieswet. Hierbij moet wel worden bedacht dat het verbod tot het verrichten van bepaalde handelingen als opgenomen in artikel 15 lid 1 Gemeentewet een absoluut verbod is. Van raadsleden wordt verwacht dat zij op de hoogte zijn van het bestaan van verboden handelingen. De raad zal zijn besluit tot niet dan wel gebruik maken van deze bevoegdheid deugdelijk moeten motiveren. Het mondeling verdedigen door het betreffende raadslid en het vervolgens te nemen raadsbesluit geschiedt in een openbare raadsvergadering.

X10 KIESWET

Een raadslid heeft het recht op tijdelijk ontslag uit zijn functie ingeval van hetzij ziekte hetzij zwangerschap. Hiervoor moet het betreffende raadslid bij de voorzitter een daartoe strekkend verzoek indienen. Het tijdelijk ontslag moet vervolgens worden verleend als het raadslid hetzij een verklaring van een arts of verloskundige bij zijn verzoek heeft overlegd hetzij een verklaring van een arts bij zijn verzoek heeft overlegd waarin deze verklaart dat het aannemelijk is dat betrokkene naar verwachting niet binnen 8 weken zijn raadslidmaatschap zal kunnen hervatten. De duur van het tijdelijk ontslag ligt wettelijk vast op 16 weken, herleeft na afloop van rechtswege en kan per raadsperiode maximaal 3 keer worden verleend. Het tijdelijk ontslag kan niet worden verleend binnen 16 weken voorafgaand aan de volgende raadsverkiezingen. Nadat het tijdelijk ontslag is verleend, wordt met inachtneming van de bepalingen uit de Kieswet, de kandidatenlijst van de vorige raadsverkiezingen aflopend, een tijdelijke vervanger tot de raad toegelaten.

De bepalingen inzake tijdelijke vervanging gelden ook voor raadsleden die hun oorspronkelijke fractie waarvan zijn deel uitmaakten bij het begin van hun raadslidmaatschap tussentijds hebben verlaten en hun raadswerk vervolgens gingen uitoefenen hetzij binnen een andere (bestaande) fractie hetzij als eenmansfractie.De tijdelijk vervanger komt dan wel van de kandidatenlijst waarop het te vervangen raadslid destijds stond.