R

RAADSONDERZOEK

De raad kan besluiten tot het houden van een raadsonderzoek als hij van mening is dat in een bepaald dossier inzake door de burgemeester of het college gevoerd bestuur de onderste steen boven moet komen. Een raadsonderzoek is de lokale variant van de parlementaire enquête. Bij het raadsbesluit tot het houden van een raadsonderzoek moet een beschrijving van het onderwerp van het onderzoek bevatten plus een toelichting. Voordat wordt besloten tot het houden van een raadsonderzoek, moet de raad een verordening vaststellen waarin regels staan met betrekking tot te houden raadsonderzoeken. Ook moet de raad uit zijn midden een onderzoekscommissie van minimaal 3 raadsleden instellen. Na afloop van het gehouden raadsonderzoek is het de bedoeling dat de raad zich uitspreekt over de conclusies en consequenties. De motie is hiervoor het meest geschikte instrument.

Wettelijk kader: artikel 155a e.v. Gemeentewet.

Een raadsonderzoek is het ultieme en meest ingrijpende controle-instrument dat de gemeenteraad tot zijn beschikking heeft. Het uitvoeren ervan vergt veel tijd en moet worden gedaan naast het gebruikelijke raadswerk en eventuele andere werkzaamheden van de meest betrokken raadsleden. Ook moet rekening worden gehouden met de inschakeling van een of meer deskundigen voor de feitelijke onderzoekswerkzaamheden. Voor een groot aantal (voormalige) functionarissen c.q. bestuurders geldt een verschijnings- en medewerkingsplicht.

RAADSVERGADERING

De vergadering waarin de raad in elk geval zijn besluiten neemt. De Gemeentewet bevat hier een aantal bepalingen over, o.a. met betrekking tot de aankondiging, opening en besluitvorming. De Gemeentewet gaat ervan uit dat zowel het debat als de besluitvorming in de gemeenteraad plaatsvindt, maar niets staat de raad in de weg om het debat te verplaatsen naar een andere, aan de raadsvergadering voorafgaande, vergadering. De raadsvergadering is de plaats waar het college als geheel, maar ook elk individueel lid daarvan, verantwoording aflegt over door hen gevoerd bestuur.

Wettelijk kader: artikelen 16 t/m 32 Gemeentewet.

Vergaderingen van de raad vinden in de openbaarheid plaats, dit om de inwoners en andere belanghebbenden de gelegenheid te geven de besluitvorming van het door hen langs democratische weg gekozen volksvertegenwoordiging te volgen.

REGLEMENT VAN ORDE

De gemeenteraad is verplicht een Reglement van Orde (RvO) vast te stellen, dat regels bevat voor zijn vergaderingen en andere werkzaamheden. De Gemeentewet stelt hieraan geen inhoudelijke eisen. Praktijk is, dat de raad in het RvO regels vastlegt voor het uitschrijven en kennisgeven van zijn vergaderingen, de wijze van vergaderen met inbegrip van het indienen en behandelen van moties en amendementen. Daarnaast bevat het RvO in veel gemeenten bepalingen met betrekking tot de samenstelling en werkwijze van door de raad ingestelde raadscommissies die de raadsbesluiten voorbespreken en -bereiden.

Wettelijk kader: artikel 16 Gemeentewet.

Het RvO in vastgestelde vorm strekt de gemeenteraad en allen die erin worden genoemd tot wet. De raad doet er verstandig aan, alvorens het RvO vast te stellen, zichzelf de vraag te stellen of alle mogelijkheden die zich in de praktijk redelijkerwijs kunnen voordoen in het RvO zijn geregeld.In probleemsituaties moet immers ‘probleemloos’ op het RvO kunnen worden teruggevallen.