Hoofdstuk 8 – Gemeentesecretaris, griffier en ambtelijke organisatie

8.1

De wet sluit niet uit dat het griffierschap van twee gemeenten door één persoon wordt bekleed. Mogelijk bezwaar als het daarbij om buurgemeenten gaat: deze gemeenten kunnen in politiek en bestuurlijk opzicht tegengestelde belangen hebben, bijvoorbeeld op het gebied van toerisme of ruimtelijke ontwikkeling. Voor de griffier kan het dan lastig zijn om objectief ‘zijn’ beide raden terzijde te staan. Hij kan de schijn van niet objectief te zijn al gauw tegen hebben.

8.2

Deze functiescheiding heeft als doel de betreffende ambtenaren, de gemeente en de bijstandscliënten te behoeden voor onzorgvuldigheden, fouten, onregelmatigheden of zelfs fraude. Zouden de achtereenvolgende stappen in de procedure door één ambtenaar worden uitgevoerd, dan is de kans daarop veel groter.

Antwoorden studie-eindvragen

8.1

De keuze van de topambtenaar om te vertrekken is een teken dat hij zich verantwoordelijk weet voor de mislukte ambtelijke fusie. Zijn keuze om te vertrekken kan als eerste reden hebben dat hij plaats wil maken voor een opvolger die dan de ruimte krijgt de ontstane problemen kan oplossen. Een tweede reden voor de keuze om te vertrekken kan voortkomen uit zelfbescherming. De topambtenaar weet dat hij als functionaris beschadigd is door de mislukte ambtelijke fusie en geeft er de voorkeur aan zelf te vertrekken voordat het college, zijn werkgever over zijn lot oordeelt, bijvoorbeeld door hem weg te sturen.

8.2

In een dergelijke situatie zou de gemeentesecretaris-griffier de eerste adviseur zijn van zowel college als raad. Dit is welhaast ondoenlijk bij twee organen die in een duaal stelsel functioneren en dus in politiek-bestuurlijk opzicht elkaars tegenhanger zijn. Het is in dat licht haast niet denkbaar en ook ongewenst dat de raad, als politiek controleur van het college en het college, als politiek gecontroleerde door de raad beide gebruik maken van dezelfde eerste ambtelijk adviseur.

8.3

De ambtenaar in kwestie kan door in te gaan op de uitnodiging in een ‘voor-wat-hoort-wat’ situatie terechtkomen. Dit kan zijn objectiviteit in de beoordeling en advisering in het offertetraject beïnvloeden. En ook al zou dat niet gebeuren, dan nog zal hij als adviseur de schijn tegen zich krijgen. Door in te gaan op de uitnodiging loopt hij hoe dan ook het gevaar zijn integriteit te schaden.