Op 5 augustus 2026 vernietigde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State het bestemmingsplan "Maasbreeseweg 55 te Helden" en de gecoördineerd verleende omgevingsvergunning (ECLI:NL:RVS:2026:4605). De uitspraak geeft een beeld van de eisen die de Afdeling stelt aan het alternatievenonderzoek binnen de Ladder voor duurzame verstedelijking.
De gemeente Peel en Maas stelde een bestemmingsplan vast om een voormalige glastuinbouwlocatie te herontwikkelen tot bedrijventerrein (milieucategorieën 1, 2 en 3), met ruimte voor drie bedrijven. Omwonenden op circa 60 à 80 meter afstand vreesden aantasting van hun woon- en leefklimaat en bestreden het plan op meerdere gronden.
Een eerder bestemmingsplan voor dezelfde locatie was in 2021 al vernietigd (ECLI:NL:RVS:2021:892). Omdat het ontwerpplan in 2021 ter inzage is gelegd en de aanvraag omgevingsvergunning in datzelfde jaar is ingediend, is in deze beroepsprocedure het oude recht van toepassing.
Het geschil spitste zich toe op artikel 3.1.6, tweede lid, Bro (de Ladder). De raad had weliswaar een ladderonderzoek laten uitvoeren, maar het zoekgebied voor alternatieve locaties binnen bestaand stedelijk gebied – aangemerkt als de marktregio van de initiatiefnemer – beperkt tot een straal van 7,5 à 8 km rond Panningen.
De Afdeling oordeelt dat dit niet volstaat. Het bestemmingsplan staat er immers niet aan in de weg dat ook niet-lokale bedrijven zich vestigen. Bovendien biedt het plan ruimte voor drie afzonderlijke bedrijven, en had de raad moeten beoordelen of het benodigde ruimtebeslag voor die bedrijven (afzonderlijk) elders kon worden gevonden, bijvoorbeeld op de door appellanten aangedragen locaties in Neer, Venlo of Maasbree.
Het gebrek in de ladderonderbouwing werkt door naar de provinciale toets. Nu niet aangetoond is dat geen geschikte alternatieven binnen bestaand stedelijk gebied beschikbaar zijn, is evenmin voldaan aan de principes van het POL2014 en aan artikel 2.2.3, eerste lid, van de Omgevingsverordening Limburg 2014. Niet was onderzocht of er functies in leegstaande (monumentale) panden ondergebracht konden worden.
De overige beroepsgronden falen. Het akoestisch onderzoek was deugdelijk en door appellanten niet concreet bestreden. De parkeerbalans (145 benodigde plaatsen, 170 fysiek mogelijk) volstaat. De vervanging van een muur door een hek betrof een wijziging van ondergeschikte aard en behoefde geen geheel nieuwe vergunningprocedure.
Het bestemmingsplan en beide besluiten tot vergunningverlening worden vernietigd wegens strijd met de artikelen 3:2 en 3:46 Awb. Daarnaast wordt de Staat veroordeeld tot betaling van € 1.500 schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn (art. 6 EVRM) met ruim een jaar.
