Bij de abonnementhouders is recent het vakblad Bouwen met Kwaliteit op de mat gevallen. Ook deze editie staat weer volledig in het teken van actuele ontwikkelingen in de bouwpraktijk, met als centraal thema constructieve veiligheid. Het blad laat zien hoe breed dit onderwerp inmiddels is: van funderingen en gevels tot houtbouw, Eurocodes, kwaliteitsborging en innovatie in de dagelijkse bouwpraktijk. Juist doordat de bouwsector onder invloed van de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen en toenemende duurzaamheidseisen snel verandert, is constructieve veiligheid een thema dat steeds meer aandacht vraagt.
Een van de artikelen gaat in op de kwaliteitsborging van funderingsonderzoek en funderingsherstel. Dat is geen onderwerp voor de verre toekomst, maar een urgente opgave. In Nederland staan veel gebouwen op kwetsbare ondergrond en tienduizenden woningen kampen nu al met funderingsschade. Door bodemdaling, een veranderend klimaat en een verouderende woningvoorraad kan dat aantal de komende jaren sterk oplopen. In het artikel wordt uitgelegd waarom een nationale aanpak nodig is en waarom betrouwbare informatie, uniforme standaarden en goede kwaliteitsborging essentieel zijn. Gemeenten signaleren in de praktijk nog regelmatig fouten in onderzoeksrapportages en herstelplannen, bijvoorbeeld bij peilmaten, inspectieputten en de keuze voor herstelmethoden. Daarom wordt gewerkt aan open standaarden, actualisatie van richtlijnen en mogelijk ook aan erkende kwaliteitsverklaringen. Het doel is helder: zorgen dat funderingsonderzoek en -herstel niet alleen sneller, maar vooral ook aantoonbaar goed worden uitgevoerd.
Een andere bijdrage gaat over de overgang naar de tweede generatie Eurocodes. Deze normen vormen de technische basis voor constructief ontwerp in Europa en Nederland, en worden momenteel ingrijpend herzien. De nieuwe generatie Eurocodes moet gebruiksvriendelijker worden, beter aansluiten op nieuwe materialen en technieken en meer harmonisatie brengen tussen Europese landen. Voor de praktijk betekent dat vooral dat er steeds meer aandacht komt voor bestaande bouw, voortschrijdende instorting en geactualiseerde belastinggegevens voor wind, sneeuw en temperatuur. De normherziening is geen revolutie, maar wel een belangrijke evolutie. Voor professionals in de bouw betekent dit dat zij de komende jaren zowel met de huidige als met de nieuwe systematiek rekening moeten houden. Het artikel maakt duidelijk dat het verstandig is om de overgang nauwgezet te volgen, omdat oude normen juridisch nog van kracht kunnen zijn terwijl nieuwe al zijn gepubliceerd.
Ook de gevelsystemen met steenstrips krijgen in dit nummer uitgebreide aandacht. Steenstrips worden vaak toegepast vanwege hun geringe gewicht en esthetische mogelijkheden, maar gelijmde systemen brengen risico’s met zich mee. Onthechting van steenstrips kan leiden tot gevaarlijke situaties, zeker wanneer loskomende delen van hoogte naar beneden vallen. In het artikel wordt uitgelegd dat schade vaak niet alleen ontstaat door de lijm zelf, maar ook door fouten in ontwerp, materiaalkeuze, detaillering of uitvoering. Daarbij is onder meer de vochtbestendigheid van de ondergrond van groot belang, zeker bij houtskeletbouw. Ook werking van materialen, onvoldoende dilataties en gebrekkige waterdichting kunnen leiden tot scheurvorming, lekkage of loslatende strips. De auteur benadrukt dat een goed ontwerp, een deugdelijke kwaliteitsverklaring, testen van het systeem en periodieke monitoring noodzakelijk zijn om de risico’s te beheersen. Het artikel laat daarmee zien dat gevelveiligheid meer vraagt dan alleen een mooie afwerking; het gaat om een doordacht en controleerbaar systeem.
Daarnaast bevat het vakblad een interessant stuk over staalvezelbeton en de discussie over gelijkwaardigheid. Bij toepassing van staalvezelversterkt beton ontstaat regelmatig de vraag of nog wel sprake is van een standaard oplossing of juist van een gelijkwaardige maatregel in de zin van de Omgevingswet. Dat onderscheid is belangrijk, omdat het gevolgen heeft voor de vraag of een project binnen gevolgklasse 1 van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen valt. In het artikel wordt uitgelegd hoe de discussie is ontstaan en hoe de Adviescommissie Toepassing en Gelijkwaardigheid Bouwvoorschriften daarin een standpunt heeft ingenomen. Tegelijkertijd wordt duidelijk gemaakt dat het ministerie van BZK de regelgeving wil aanpassen om expliciet vast te leggen hoe met staalvezelbeton moet worden omgegaan. Voor de praktijk betekent dit dat er nog altijd interpretatieruimte is, maar dat meer duidelijkheid op komst is. De kern van het verhaal is dat innovatie in materiaalgebruik mogelijk moet blijven, mits goed onderbouwd en aantoonbaar veilig.
Een opvallende en actuele bijdrage gaat over verzekerbaarheid van houtbouw. Houtbouw wordt steeds vaker gezien als een duurzaam alternatief voor beton en staal, maar de groei ervan brengt ook vragen met zich mee. Eén daarvan is of massieve, gestapelde houtbouw op grote schaal nog wel goed verzekerbaar is. In het artikel wordt beschreven dat houtbouw specifieke risico’s kent op het gebied van brand, vocht, biologische aantasting en schadeherstel. Verzekeraars kijken daarom kritisch naar de ontwerpfase, de detaillering en de uitvoeringskwaliteit. De boodschap is niet dat houtbouw risicovoller is per definitie, maar wel dat risico’s vroegtijdig moeten worden beheerst en dat herstelbaarheid en repareerbaarheid vanaf het begin onderdeel moeten zijn van het ontwerp. Daarmee sluit het artikel mooi aan op het centrale thema van het blad: constructieve veiligheid vraagt niet alleen om regelgeving, maar ook om goed risicomanagement en een integrale ontwerphouding.
Ook energiemonitoring in de bestaande bouw krijgt een plaats in deze editie. In een tijd waarin veel renovatieprojecten op papier hoge energieprestaties laten zien, blijkt de praktijk vaak weerbarstig. Het artikel laat zien dat er regelmatig sprake is van een zogenoemde performance gap: de werkelijke energieprestaties liggen lager dan vooraf berekend. Met energiemonitoring kunnen afwijkingen vroeg worden opgespoord en kunnen oorzaken worden achterhaald, bijvoorbeeld een foutieve installatie-instelling, te hoog warmwaterverbruik of gedrag van bewoners. De auteurs laten zien dat met relatief eenvoudige monitoring al snel een verbetering en daarmee een aanzienlijke CO2-reductie mogelijk is. Daarmee wordt duidelijk dat duurzaamheid in de gebouwde omgeving niet alleen draait om ontwerpen en rekenen, maar ook om meten, bijsturen en leren van de praktijk.
Verder bevat het blad een overzicht van nieuwe NEN-normen, waarmee de lezer in één oogopslag ziet welke actualisaties relevant zijn voor de bouwpraktijk. Ook komt klimaatadaptief en circulair ontwerpen aan bod aan de hand van het nieuwe gebouw van Hogeschool Inholland in Amsterdam. Dit project laat zien hoe materiaalminimalisatie, flexibiliteit, energiezuinigheid en klimaatadaptieve keuzes samenkomen in een ontwerp dat niet alleen technisch sterk is, maar ook toekomstgericht. De bijdrage maakt duidelijk dat constructieve veiligheid steeds vaker samenloopt met circulariteit, digitalisering en gebouwbeheer in de volledige levenscyclus.
Daarnaast verschijnt eind juni het volgende nummer van Bouwen met Kwaliteit, dat volledig in het teken staat van gelijkwaardigheid. Waar het huidige nummer vooral draait om constructieve veiligheid, gaat het volgende nummer dieper in op de vraag hoe van de bouwregelgeving mag worden afgeweken, zolang aantoonbaar hetzelfde veiligheids- of prestatieniveau wordt bereikt. Dat thema is in de praktijk bijzonder actueel, omdat gelijkwaardigheid steeds vaker terugkomt bij innovatieve materialen, complexe bouwprojecten en afwijkende technische oplossingen.
In het komende nummer wordt onder meer ingegaan op de rol van de ATGB, gelijkwaardigheid in complexe bouwprojecten, de toenemende vraag naar gelijkwaardige productoplossingen en de vraag hoe ontwerpers, gemeenten, kwaliteitsborgers en verzekeraars daarmee omgaan. Daarmee belooft ook die editie weer veel relevante achtergrond en praktijkinformatie voor professionals in de bouwkolom.
Nog geen abonnee? Profiteer van introductiekorting
Wil je het vakblad voortaan automatisch ontvangen, inclusief toegang tot eerdere edities en achtergrondartikelen?
Meld je aan voor een jaarabonnement met introductiekorting via:
https://omgevingsweb.nl/winkel/product/vakblad-bouwen-met-kwaliteit/
Je ontvangt dan Bouwen met Kwaliteit 8 keer per jaar — altijd actueel, verdiepend en gemaakt in samenwerking met VBWTN en VKBN.
