De rekenkundige ondergrens, de RKO, moet omhoog. Daar lijkt inmiddels bijna iedereen het over eens. Alleen blijft het vaak bij een instemmend geknik als zoiets gezegd wordt. Over de wezenlijke vragen wordt veel minder gezegd: wat is de RKO, waarom is de huidige grens wetenschappelijk niet houdbaar en waarom moet zij nú worden aangepast?
De rekenkundige ondergrens, RKO, markeert het niveau waaronder een door met het rekenmodel AERIUS berekende stikstofdepositiebijdrage niet voldoende betrouwbaar van nul kan worden onderscheiden en aan één individueel project kan worden toegerekend. Zij begrenst dus de wetenschappelijke informatiewaarde van een projectspecifieke modelberekening. De RKO zegt niet dat onder die grens geen stikstof wordt uitgestoten, geen depositie plaatsvindt of geen cumulatieve belasting kan ontstaan.
De huidige grens van 0,005 mol stikstof per hectare per jaar is niet vastgesteld op basis van onderzoek naar betrouwbare projectspecifieke brontoerekening. Zij volgt uit de technische afronding van AERIUS op twee decimalen. Via de vergunningpraktijk is deze rekengrens vervolgens een juridische beslisgrens geworden. Een zichtbare modeluitkomst kan aanleiding geven tot een passende beoordeling, saldering, een additionaliteitstoets, handhaving of beperkingen van bedrijfsontwikkeling.
Inmiddels ligt er een wetenschappelijke onderbouwing voor een onderscheidbaarheidsgrens van ongeveer 0,5 mol N/ha/jaar. Bij een operationele beoordeling op hele molen leidt dat tot een RKO van 1 mol.
Dat is geen ecologische vrijstelling. Emissies onder die grens blijven relevant voor emissieregistratie, monitoring, cumulatie en de publieke natuurtaak. De grens zegt uitsluitend dat een kleinere berekende bijdrage onvoldoende betrouwbaar aan één project kan worden toegerekend om zelfstandig projectspecifieke rechtsgevolgen te dragen.
Waarom nu? Omdat de overheid niet kan blijven werken met 0,005 mol als juridische beslisgrens nu vaststaat dat deze waarde geen zelfstandige wetenschappelijke onderbouwing heeft en inmiddels een beter onderbouwde grens beschikbaar is. Wachten op een volledige herziening van het stikstofbeleid herstelt dit gebrek niet. Emissiereductie, natuurherstel en gebiedsbeleid kunnen de totale belasting verminderen, maar vergroten niet het onderscheidend vermogen van AERIUS.
In deze bijdrage werk ik uit waarom de RKO nu moet worden gecorrigeerd, waarom een operationele grens van 1 mol verdedigbaar is en hoe dat kan zonder de verplichtingen uit de Habitatrichtlijn, natuurherstel, additionaliteit en monitoring terzijde te schuiven.
