Het is prettiger voor een ondernemer als er één handhaver over de vloer komt, in plaats van meerdere op verschillende tijdstippen. Dat is het idee van integraal toezicht en handhaving, passend bij de integrale vergunningverlening onder de Wabo. Het vraagt om aanpassingen in de organisatie en de IT-ondersteuning. Delft en Aalten kozen voor een verschillende aanpak.
ROmagazine besteedt in de serie WaboWijs elk nummer aandacht aan de Wabo. Dit keer een aflevering over toezicht en handhaving. Integrale vergunningverlening vraagt om integraal toezicht en dito handhaving. Hoe wordt dat gerealiseerd?
Met de tabletcomputer op de bouwplaats
Door Marieke Vos
Het is prettiger voor een ondernemer als er één handhaver over de vloer komt, in plaats van meerdere op verschillende tijdstippen. Dat is het idee van integraal toezicht en handhaving, passend bij de integrale vergunningverlening onder de Wabo. Het vraagt om aanpassingen in de organisatie en de IT-ondersteuning. Delft en Aalten kozen voor een verschillende aanpak.
"Bij de invoering van de Wabo lag de focus erg op vergunningverlening, toezicht en handhaving zouden later wel komen. Dat merken we. Eén integraal handhavingsbesluit is bijvoorbeeld heel lastig te nemen, wegens de verschillende onderliggende wetgeving met verschillende termijnen. En de IT-ondersteuning liet ook wat langer op zich wachten", zegt Marnix Duinkerken, medewerker Beleid en Kwaliteit bij het vakteam Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente Delft. André Nijhuis van de gemeente Aalten kan dat beamen, ook aan hun systeem voor handhaving wordt nog geschaafd. Qua organisatie was Aalten er al in 2007 klaar voor, met één afdeling Integrale Handhaving, waar Nijhuis teamleider van is. Deze afdeling, acht personen sterk, doet alle toezicht en handhaving op het gebied van ruimtelijke ordening, bouwen, APV en milieu. "We wilden klantvriendelijker zijn voor de bedrijven in onze gemeente", vertelt Nijhuis. Een gemeentelijke herindeling en de aankondiging van de Wabo gaven de integratie een extra impuls. "Toen de Wabo uiteindelijk kwam, waren wij er dus al op ingericht. De overgang was wat dit betreft heel eenvoudig." De gemeente investeert veel in opleidingen om de kennis van de handhavers te verbreden, "daar zijn we continu mee bezig. En we hebben een goede achtervang, de handhaver hoeft niet alles te weten. Maar hij is wel de enige persoon waarmee een bedrijf contact heeft."
De gemeente gebruikt een zaaksysteem (Squit XO) voor zowel vergunningverlening als toezicht en handhaving. Alle documenten staan in dat systeem. "De handhaver kan in het dossier alle verleende vergunningen bekijken, lopende zaken en controles uit het verleden. Alles wat wij doen, zetten we in het systeem." Het koppelen van de modules voor vergunningverlening met die voor handhaving blijkt het lastigst, zegt Nijhuis. Zo is er veel overleg nodig over gehanteerde begrippen, want die moeten hetzelfde zijn, anders kan men informatie niet terugvinden. De module voor vergunningverlening is inmiddels gereed, die voor handhaving moet dit jaar worden afgerond. "Dan kan ik met één druk op de knop managementinformatie uit het systeem krijgen, bijvoorbeeld welk soort overtredingen er in onze gemeente veel voorkomen. Dat soort informatie verzamelen we nu nog handmatig." In 2012 wil de gemeente Aalten haar handhavers hebben voorzien van tabletcomputers, zodat men ook tijdens controles op locatie alle gegevens in het systeem kan inzien en notities kan toevoegen.
Mobiel toezicht
De bouwinspecteurs van de gemeente Delft werken sinds december 2010 met tabletcomputers, waarmee ze op de bouwplaats bouwtekeningen en andere documenten van de vergunningaanvraag inzien. Het toezichtsrapport wordt als notitie aan het systeem toegevoegd. "Ze vinden het echt een verbetering, want ze beschikken nu bij Wabodossiers altijd over de actuele gegevens", zegt Duinkerken. Delft heeft haar toezichthouders en handhavers niet op één afdeling ondergebracht. Bij bouw heeft de bouwinspecteur een signaalfunctie, er komt dus wel één handhaver op de bouwlocatie. Voor horeca/gebruik openbare ruimte en milieu zijn dat andere afdelingen, die met elkaar samenwerken. Ook de samenwerking met de brandweer noemt Duinkerken goed.
Net als de gemeente Aalten werkt Delft voor de Wabo geheel digitaal. Delft koos echter niet voor een eigen systeem, maar gebruikt het Omgevingsloket Online (OLO): alle aanvragen worden daarin ondergebracht. Men gebruikt het voor vergunningverlening én voor toezicht en handhaving op de bouwplaats, wat een opmerkelijke keuze is omdat het OLO daar in feite niet voor is ingericht. "Het ministerie gaat ervan uit dat je het dossier uit het systeem haalt als de vergunning is verleend, maar daar zijn wij het niet mee eens. Tijdens de uitvoering komen er immers nog steeds stukken binnen. We houden dat dossier dus open. Dat doen we door de beschikking niet in het dossier te registreren, die staat er wel als document in", zegt Duinkerken. Als de realisatie van een bouwproject helemaal gereed is, haalt Delft het dossier uit het OLO en slaat het op in een intern systeem (Verseon). Delft zou het OLO graag als een landelijke voorziening voor ondersteuning van vergunningverlening tot en mét handhaving gebruiken, ook voor handhavingsdossiers die niet uit vergunningverlening voortvloeien. Bij zo'n landelijk systeem kunnen externe partijen, zoals de brandweer, namelijk eenvoudiger toegang tot het systeem krijgen. Duinkerken: "Wegens de beveiliging van ons netwerk is het praktisch onmogelijk om externen daar toegang tot te verlenen. Onze bouwinspecteurs kunnen met de tabletcomputer hun webmail lezen, maar dat is het wel wat betreft het eigen netwerk. De rest is met webapplicaties als het OLO en Bris.nl opgelost, voor zover dat kan. De IT-ondersteuning is nog een belangrijk obstakel voor integrale handhaving."
Een (voor ambtenaren gratis) abonnement op ROmagazine? Schrijf u in op
www.romagazine.nl
