ATGB waarschuwt ministerie voor risico’s houtbouw en zonnepanelen. De snelle opkomst van houtbouw en zonnepanelen in de bouwsector kan leiden tot een lager veiligheidsniveau dan bedoeld. Daarvoor waarschuwt de Adviescommissie Toepassing en Gelijkwaardigheid Bouwvoorschriften (ATGB) in een advies aan het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO). Volgens de commissie loopt de ontwikkeling van nieuwe bouwmaterialen en -methoden momenteel sneller dan de regelgeving kan bijhouden. Daardoor ontstaat onzekerheid over de brandveiligheid van moderne gebouwen.
De waarschuwing komt tegen de achtergrond van meerdere gelijktijdige ontwikkelingen. Nederland heeft zich met het klimaatakkoord van Parijs gecommitteerd aan forse CO₂-reductie, en ook de bouwsector moet daarin een belangrijke rol spelen.
Dat leidt tot een combinatie van veranderingen:
Volgens de ATGB zorgt deze stapeling ervoor dat traditionele uitgangspunten van bouwregelgeving onder druk komen te staan. Het huidige systeem is gebaseerd op standaardtesten van losse bouwdelen, maar die sluiten niet altijd meer aan bij innovatieve oplossingen.
De kern van de zorg zit in het feit dat het bestaande regelgevingssysteem mogelijk niet meer adequaat is. Innovatieve, vaak brandbare materialen en nieuwe bouwmethoden kunnen ertoe leiden dat gebouwen formeel voldoen aan de regels, maar in praktijk minder veilig zijn dan bedoeld.
De ATGB stelt dat deze onzekerheid niet ongebruikelijk is bij innovatie, maar ziet bij twee ontwikkelingen een acute noodzaak tot ingrijpen: houtconstructies en PV-panelen.
De populariteit van houtbouw, inclusief nieuwe toepassingen zoals kruislaaghout (CLT), maakt het mogelijk om steeds hogere gebouwen in hout te realiseren.
Maar volgens de ATGB verandert een houten gebouw ook het gedrag van brand fundamenteel. Brand ontwikkelt zich anders in ruimtes met grote hoeveelheden hout, wat gevolgen kan hebben voor constructieve veiligheid en brandoverslag.
Een belangrijk probleem is dat kennis en normen achterlopen. De huidige regelgeving en Europese normen bieden nog onvoldoende houvast om de brandveiligheid van moderne houtconstructies goed te beoordelen.
De consequentie: gebouwen kunnen wel voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), maar toch minder veilig zijn dan de maatschappij gewend is.
De ATGB adviseert daarom om op korte termijn aanvullende eisen te stellen voor gebouwen met houten draagconstructies, met name bij hogere risico’s.
Mogelijke maatregelen zijn:
Tegelijk waarschuwt de commissie dat regels niet zo streng moeten worden dat ze de verduurzaming en innovatie onnodig afremmen.
Ook bij zonnepanelen ziet de ATGB een duidelijk risico. Door de BENG-eisen wekken gebouwen steeds vaker zelf energie op, meestal met PV-panelen op daken en gevels.
Maar deze installaties brengen volgens de commissie een nieuw probleem met zich mee: ze voegen potentiële ontstekingsbronnen toe aan de gebouwschil. Dit risico neemt bovendien toe naarmate installaties ouder worden.
Hoewel zonnepanelen zelf al onder bestaande eisen vallen, wordt het extra brandrisico door de installatie nog onvoldoende meegenomen.
Om dat risico te beperken, stelt de ATGB voor om aanvullende eisen op te nemen in de regelgeving. Zo zou achter of onder PV-panelen een beschermende laag moeten worden aangebracht die snelle ontbranding van achterliggende materialen voorkomt.
De commissie benadrukt dat de noodzaak tot aanpassing urgent is. Omdat gebouwen een lange levensduur hebben, werken keuzes die nu worden gemaakt nog decennialang door.
Daarom pleit de ATGB ervoor om niet te wachten op langlopende normalisatietrajecten, maar op korte termijn maatregelen te treffen.
Het advies maakt duidelijk dat de verduurzaming van de bouw onvermijdelijk is, maar dat veiligheid daarbij niet vanzelfsprekend meegroeit. Juist in een periode van snelle innovatie vraagt dat volgens de commissie om extra aandacht – en om tijdige bijsturing van de regelgeving.
