Netcongestie raakt bedrijventerreinen inmiddels direct in hun ontwikkel- en verduurzamingsmogelijkheden. Nieuwe vestigingen lopen vast, uitbreidingen van bestaande bedrijven stagneren en lokale opwek kan niet altijd meer worden teruggeleverd. Voor gemeenten en parkmanagement vraagt dat om een gerichte aanpak, met onderscheid tussen bestaande en nieuwe terreinen en tussen situaties mét en zonder acute knelpunten.
Bij bestaande bedrijventerreinen zonder acute problemen ligt de nadruk op het vergroten van inzicht in de energiesituatie, kennisdeling en het versterken van de organisatiegraad. Daarmee ontstaat een basis om toekomstige knelpunten eerder te signaleren en gezamenlijke stappen mogelijk te maken. Waar al wel concrete congestieproblemen spelen, is daarnaast een actievere rol nodig bij het begeleiden van onderzoek naar oplossingsrichtingen, zoals flexibiliteitsmaatregelen, kleinschalige collectieve voorzieningen of een energiehub.
Voor nieuw te ontwikkelen terreinen ligt de regierol nadrukkelijker bij de gemeente. Juist in de plan- en uitgiftefase kunnen randvoorwaarden worden vastgelegd voor een netbewuste ontwikkeling, bijvoorbeeld via het omgevingsplan, selectie- en gunningscriteria en afspraken over ruimte voor collectieve energievoorzieningen, batterijopslag of energiemanagement.
Gemeenten lopen in de praktijk tegen meerdere knelpunten aan. Het ontbreekt vaak nog aan duidelijke beleidskaders voor nieuwe energieoplossingen, terwijl ook de rolverdeling binnen de gemeentelijke organisatie niet altijd scherp is. Daarnaast is er regelmatig onvoldoende afstemming tussen beleidsvelden zoals ruimtelijke ordening, economie, duurzaamheid en vergunningverlening. Dat belemmert een integrale aanpak.
De praktijkvoorbeelden laten zien dat vooral een klein multidisciplinair team, vaste procesregie en helder verwachtingsmanagement richting ondernemers cruciaal zijn. Ook blijkt dat een compacte groep ondernemers met een gedeeld belang sneller tot concrete stappen komt dan een groot collectief met uiteenlopende belangen.
Een energiehub kan uitkomst bieden, maar vraagt aanzienlijke voorbereiding, bestuurlijke duidelijkheid en langdurig commitment van deelnemende bedrijven. De voorbeelden uit Druten, Boekelermeer, Bladel en Medel II maken duidelijk dat vroeg inzicht in kosten, impact en organisatievorm essentieel is. Tegelijk laat de praktijk zien dat netbewuste ontwikkeling zonder vroege keuzes in beleid, grondstrategie en uitvoering steeds lastiger wordt.
Lees het volledige handelingsperspectief hieronder:
