Afschaffen omgevingswaarden stikstof? Beter motiveren!

Het wetsvoorstel ‘Spoedwet vervangen omgevingswaarde stikstof’ voorziet in afschaffing van de zogeheten omgevingswaarden voor stikstof. Daarmee komt de focus op uitstootreductie te liggen (emissie) in plaats van neerslag (depositie).

Dat wetsvoorstel heeft inmiddels de Afdeling advisering van de Raad van State bereikt (hierna: Afdeling). De Afdeling is kritisch en vraagt zich af of het wetsvoorstel houdbaar is, om de hierna te bespreken redenen.

Te open geformuleerde doelstelling

Het wetsvoorstel beoogt zoals gezegd de huidige omgevingswaarden uit de wet te halen. Daarvoor in de plaats komt wat het kabinet betreft, een wettelijk verplicht programma van maatregelen. Het voorgestelde alternatief is echter een open geformuleerde doelstelling voor 2035 om de uitstoot van stikstof aanzienlijk te verminderen. Dat verhoudt zich volgens de Afdeling niet goed met de Europeesrechtelijke Habitat- en Vogelrichtlijn, op grond waarvan Nederland (preventieve) maatregelen moet treffen om beschermde natuur te behouden of soms zelfs te verbeteren, en verslechtering van die natuur te voorkomen.

Uitstoot in plaats van neerslag

De Afdeling is niet overtuigd van de noodzaak en motivering voor het verlaten van de op de KDW gebaseerde omgevingswaarden. Alleen door inzicht in de stikstof die feitelijk neerdaalt op natuurgebieden kan immers worden beoordeeld wat de gevolgen zijn van de emissie voor de natuur. Er moet derhalve nader worden ingegaan op de opzet en effectiviteit van het beoogde systeem en de gevolgen ervan voor bedrijven.

Waarborgen ontbreken

De beoogde “aanzienlijke vermindering in 2035” van stikstof wordt ingevuld in een algemene maatregel van bestuur en programma. Dat is niet voldoende (concreet of tijdig) met het oog op de Europese verplichtingen die voor Nederland gelden. Daarbij is van belang dat in de huidige situatie al sprake is van een behoorlijke overbelasting en Nederland de verplichtingen die op haar rusten, nu al niet nakomt.

Vervolg

De Afdeling adviseert het wetsvoorstel niet in de huidige vorm bij de Tweede Kamer in te dienen. Het is nu aan de wetgever om het wetsvoorstel al dan niet in aangepaste vorm in te dienen bij de Tweede Kamer.