Gemeenten zetten stevig in op bouwen en wonen

Lees de VNG-inzet Bouwen en wonen 2026 (pdf, 355 kB)

De VNG gaat gemeenten ondersteunen vanuit onze 3 kernopgaven: kennisdeling, belangenbehartiging en dienstverlening. Binnen deze kaders heeft de VNG dit jaar 8 concrete doelstellingen die samen de bouw- en woonagenda voor 2026 vormen en aansluiten op recente landelijke afspraken zoals de Woontopafspraken eind 2024.

Gemeenten sterker in regie woningmarkt

Centraal in de VNG-strategie staat dat gemeenten een stevige(re) positie hebben om te komen tot voldoende en kwalitatief hoogwaardige huisvesting, voor alle doelgroepen en tegen betaalbare woonlasten. De 8 speerpunten waarop de VNG zich gaat richten, zijn:

Betere kwaliteit en duurzaamheid: gemeenten moeten kunnen sturen op duurzame en veilige woningen.

Voldoende passend woningaanbod: het aanbod moet aansluiten op lokale woonbehoeften en ruimtelijk zorgvuldig worden ingepast.

Evenwichtige wijken en kernen: niet alleen aantallen woningen, maar ook leefbaarheid staan voorop.

Ruimte voor gebiedsontwikkeling: goede mogelijkheden voor gemeentelijke grondverwerving, samenwerking met private partijen en financiering van publieke investeringen.

Optimaal gebruik van woonruimten: eerlijke verdeling van schaarste, aandacht voor leefbaarheid en goed verhuurderschap.

Betaalbare woonlasten voor lage en middeninkomens: een van de grootste knelpunten voor huishoudens moet worden aangepakt.

Goede bijdrage van woningcorporaties: corporaties moeten wezenlijk bijdragen aan gemeentelijke woonopgaven.

Voldoende passende woningen voor aandachtsgroepen, zoals ouderen, jongeren en mensen met specifieke woonvragen.

Aansluiten op landelijke ontwikkelingen

De inzet bouwt voort op eerdere lobbyactiviteiten, van ruimtelijke inrichting en duurzaamheid tot huisvesting voor kwetsbare groepen en goed verhuurderschap. De VNG heeft zich met de Woontopafspraken (pdf, 177 kB) verbonden aan gezamenlijke doelen voor woningbouw, betaalbaarheid en leefbaarheid.

Met het nieuwe regeerakkoord wordt het landelijke woonbeleid op hoofdlijnen voortgezet, maar de VNG waarschuwt dat zonder extra uitvoeringskracht en samenwerking het woningtekort blijft groeien. Gemeenten hebben niet alleen meer ruimte nodig om te handelen, maar ook betere data, middelen en bevoegdheden om plannen daadwerkelijk te realiseren. Daarnaast zijn keuzes in de aanpak van stikstof en netcongestie bepalend voor de aanpak van het woningtekort.