Nieuwe coalitie houdt koers op de woningmarkt, maar financiën blijven een uitdaging

Tegelijkertijd maakt NEPROM zich zorgen over de uitwerking van het woningmarktbeleid. Het coalitieakkoord zet vooral in op voortzetting van bestaand beleid en eerder gemaakte Woontopafspraken, waaronder de ambitie om 100.000 woningen per jaar te bouwen, twee derde in het betaalbare segment -waarvan 30% sociale woningbouw- de instandhouding van de Wet betaalbare huur en verdere uniformering van regelgeving. Deze uitgangspunten zijn op zichzelf begrijpelijk, maar bieden onvoldoende antwoord op de structurele financiële knelpunten bij woningbouwontwikkeling.

De grootste zorg van NEPROM is het gebrek aan structurele financiële middelen vanuit het Rijk. Samen met de Woningbouwcoalitie heeft NEPROM eerder berekend dat jaarlijks 3 tot 5 miljard euro nodig is om de woningbouwproductie duurzaam op te schalen naar 100.000 woningen per jaar. Het kabinet trekt voor 2028 en 2029 slechts 2 miljard euro per jaar uit voor woningbouw én infrastructuur. Dat staat in geen verhouding tot de omvang en urgentie van de opgave.

Ook verbetering van het investeringsklimaat blijft uit. Voor het realiseren van voldoende woningen zijn alle partijen nodig: woningbouwcorporaties, institutionele beleggers, particuliere verhuurders en internationaal kapitaal. Uit recent onderzoek van de Autoriteit woningcorporaties naar de staat van de corporatiesector blijkt dat corporaties zonder aanvullende middelen onvoldoende investeringskracht hebben om hun bouwopgave waar te maken. Toch kiest de coalitie er niet voor om de vennootschapsbelasting voor woningbouwcorporaties volledig af te schaffen en daarmee daadwerkelijk ruimte te creëren.

Voor andere investeerders worden eveneens geen concrete stappen gezet. Noodzakelijke verbeteringen aan de Wet betaalbare huur ontbreken vooralsnog en het investeringsklimaat voor zowel particuliere als buitenlandse investeerders wordt niet versterkt. Dat ondermijnt de investeringsbereidheid die juist onmisbaar is om de woningbouwdoelen op korte én lange termijn te realiseren.

Er zijn ook lichtpuntjes. De overdrachtsbelasting voor huurwoningen wordt verlaagd van 8% naar 7%, vergunningstrajecten en procedures worden verkort, bouwregelgeving vereenvoudigd, industriële bouw gestimuleerd en doorstroming op de woningmarkt krijgt weer prioriteit. Dit zijn thema’s waarvoor NEPROM al langer aandacht vraagt.

NEPROM kijkt uit naar samenwerking met het nieuwe kabinet en roept de coalitiepartijen en de Tweede Kamer op om bij de verdere uitwerking van het beleid te kiezen voor structurele financiële ondersteuning en een evenwichtig investeringsklimaat. Alleen met voldoende middelen en inzet van alle partijen kan de woningbouwproductie daadwerkelijk worden versneld.