Het COA wil de afzuiginstallatie van een bestaande opvanglocatie voor asielzoekers en statushouders in Tubbergen vervangen. Hiervoor moeten ventilatiepijpen tot 10,6 meter hoog op het dak worden geplaatst. Het college van B&W verleent de omgevingsvergunning. Een buurman, die op zo'n 100 meter afstand woont, stapt echter naar de rechter. Hij vreest niet alleen voor stank, geluidsoverlast en de aanblik van de pijpen, maar speelt ook een belangrijke juridische troef uit: hij stelt dat het college de vergunning niet zelfstandig mocht afgeven. De gemeenteraad zou bij dit project namelijk het bindend adviesrecht hebben.
De juridische kern: heeft de raad hier het laatste woord?
Onder de Omgevingswet (art. 16.15a) kan de gemeenteraad gevallen aanwijzen waarbij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) pas mag worden vergund na een bindend advies van de raad. De gemeenteraad van Tubbergen had dit recht inderdaad geclaimd voor projecten rondom de "opvang van vluchtelingen en/of asielzoekers". Volgens de appellant was de kous daarmee af en was het college onbevoegd om de vergunning zonder de raad te verlenen.
Het oordeel van de rechter
De rechtbank Overijssel gaat hier niet in mee. Waarom niet? Het antwoord ligt in de toelichting op het raadsbesluit. Daaruit bleek helder dat de raad dit adviesrecht specifiek bedoeld had voor besluiten over het verlenen van medewerking aan (nieuwe) opvang. Omdat deze vergunning puur ging om een fysieke aanpassing (verbeterde ventilatie) aan een opvanglocatie die al bestond, was het bindend adviesrecht hier simpelweg niet van toepassing. Het college mocht de vergunning dus zelfstandig verlenen. Daarnaast oordeelde de rechter dat de vrees voor overlast ongegrond was, mede door de afstand en de verbeterde leefomstandigheden in de opvang.
Takeaway voor de praktijk
Deze kersverse uitspraak laat zien hoe cruciaal de exacte formulering en de onderliggende toelichting van de gemeenteraad is bij het aanwijzen van adviesrecht-categorieën. Een brede parapluterm als 'opvang van asielzoekers' trekt niet automatisch elke fysieke aanpassing aan een bestaand pand de raadszaal in. Zijn de categorieën voor het bindend adviesrecht in jouw gemeente scherp en eenduidig geformuleerd?
