Menu

Filter op
content
PONT Omgeving

Een illegaal zwembad: het gelijkheidsbeginsel en reformatio in peius

Eisers kregen een last onder dwangsom opgelegd voor de aanleg van een zwembad in strijd met het planologische kader, gevolgd door een bezwaar- en beroepsprocedure( ECLI:NL:RBOBR:2026:6482 d.d. 8 september 2026). Mijn juridische analyse van deze uitspraak spitst zich toe op twee interessante praktijkpunten: het beroep op het gelijkheidsbeginsel en de grenzen van het verbod op reformatio in peius.

8 September 2026

  1. Het gelijkheidsbeginsel: wanneer is een geval echt gelijk?
    Eisers voerden aan dat het college handelt in strijd met het gelijkheidsbeginsel. Via een Woo-verzoek droegen zij 44 vergelijkbare gevallen aan van zwembaden op minder dan 3 meter van de perceelsgrens, waarbij uit de stukken bleek dat voor 36 zwembaden nooit is gehandhaafd. Toch sneuvelt dit beroep bij de voorzieningenrechter.
    ​Het college betoogde succesvol dat de feitelijke situatie verschilt: geen enkel vergelijkbaar zwembad was gelegen in het zij-erf tussen twee woningen in. Daarmee ontbreekt feitelijke gelijkheid. Ook stamt een deel van de oudere vergunningen uit eerdere bestemmingsplannen. De rechter bevestigt dat van het bestuursorgaan bovendien niet kan worden gevergd dat zij eerst het gehele gebied in kaart brengt op alle mogelijke vergelijkbare overtredingen.2. Reformatio in peius en de uitzondering bij een driepartijengeschil
  2. In bezwaar wijzigde het college de last: door het schrappen van de woorden ‘of dicht te storten’ moesten eisers het zwembad volledig verwijderen in plaats van het enkel dicht te storten. Daardoor kwamen zij in een nadeligere positie. In het bestuursrecht geldt het verbod op reformatio in peius: een burger mag door bezwaar te maken in principe niet slechter af raken.

​Toch houdt de last stand. Op deze regel bestaan immers uitzonderingen, onder meer wanneer het bestuursorgaan sowieso bevoegd was om de strengere maatregel te nemen, of wanneer er sprake is van een driepartijengeschil. Omdat een derde-partij expliciet om handhaving had verzocht, doet zich hier een geldige uitzondering voor op het verbod van reformatio in peius.

Artikel delen