Een nieuw bestemmingsplan dat slechts enkele onderwerpen regelt, wist de rest van het oude plan niet vanzelf uit. Dat ondervond een college dat een vergunning verleende voor een agrarische loods, terwijl die dichter dan vijf meter bij de perceelsgrens stond. De schakelbepaling die de oude afstandsregel had moeten vervangen, bleek niet duidelijk genoeg.

De vergunning betrof een loods voor de opslag van machines, tractoren, kisten en andere bedrijfsmiddelen. Die spullen zouden worden gebruikt voor een aspergekwekerij en een kersenteeltbedrijf. De buurman verzette zich tegen de vergunning en stelde onder meer dat de loods niet paste binnen de agrarische bestemming.
Op dat punt kreeg hij geen gelijk. De rechtbank Oost-Brabant vond aannemelijk dat de opslag rechtstreeks voortvloeide uit de asperge- en kersenteelt. Dat de opslagactiviteiten op zichzelf niet grondgebonden zijn, maakt ze nog niet onverenigbaar met een agrarisch bedrijf. Ook betekende de aanduiding ‘glastuinbouw’ niet dat op het perceel uitsluitend glastuinbouw was toegestaan.
Maar daarmee was de vergunning niet gered.
Volgens het bestemmingsplan mocht per bouwvlak bebouwing ten behoeve van één bedrijf aanwezig zijn. De loods zou worden gebruikt door zowel de kersenteler als de vergunninghouder, die zijn aspergekwekerij elders exploiteerde. Dat wees op bebouwing ten behoeve van twee bedrijven en dus op strijd met de planregel.
Een samenwerkingsovereenkomst tussen de ondernemers kon mogelijk van betekenis zijn. Het college had de aard en inhoud daarvan daarom moeten onderzoeken en betrekken bij de beoordeling. Dat was niet gebeurd. De besluitvorming was op dit punt onvoldoende zorgvuldig voorbereid.
De doorslag gaf de afstand tot de perceelsgrens. Het oude bestemmingsplan ‘Buitengebied’ schreef minimaal vijf meter voor. De loods stond dichter bij de grens.
Het college meende dat een later paraplubestemmingsplan die eis had vervangen: daarin stond dat agrarische bebouwing uitsluitend binnen bouwvlakken was toegestaan. De rechtbank volgde die redenering niet. Een nieuw plan mag bestaande planregels gedeeltelijk wijzigen, maar moet dan wel ondubbelzinnig duidelijk maken welke oude regels blijven gelden, welke worden aangepast en voor welke gronden dat geldt.
De regel dat bebouwing binnen bouwvlakken moet blijven, maakte niet duidelijk dat ook de vijfmeterregel uit het oude plan werd herzien. Een wettelijke regel die oude bestemmingsplanregels automatisch laat vervallen zodra een nieuw plan in werking treedt, is er niet. De afstandseis bleef dus gelden. Omdat de loods daar niet aan voldeed, was het bouwplan in strijd met het omgevingsplan en had de vergunning niet mogen worden verleend.
De buurman klaagde ook dat geen omgevingsdialoog had plaatsgevonden. Dat leverde geen zelfstandige afwijzingsgrond op: participatie is niet zonder meer verplicht. Wel merkte de rechtbank op dat het college, als het alsnog medewerking wil verlenen door van het omgevingsplan af te wijken, onder meer het woon- en leefklimaat moet betrekken bij die beoordeling.
De rechtbank verklaarde het beroep gegrond, vernietigde het besluit op bezwaar en gaf het college twaalf weken om een nieuw besluit te nemen. De vergunning werd geschorst totdat dat besluit er is.
De uitspraak is vooral een waarschuwing voor planmakers en vergunningverleners: een paraplubestemmingsplan biedt geen impliciete gum voor oudere regels. Wie een bestaande planregel wil vervangen of buiten toepassing wil stellen, moet dat in de planregels zelf helder en precies regelen. En bij agrarische bouwplannen moet het bevoegd gezag niet alleen naar het gebruik kijken, maar ook nagaan wie de bebouwing feitelijk gebruikt en of dat past binnen de regel dat per bouwvlak maar één bedrijf is toegestaan.