De eigenaar van een horecagelegenheid beschikte sinds 13 oktober 2023 over een horeca-exploitatievergunning en alcoholvergunning voor een café-restaurant. Tijdens controles in april en juli 2024 constateerden boas dat er voornamelijk waterpijpen werden verstrekt en dat gasten niet aan het dineren waren. De burgemeester en het college van Stichtse Vecht legden daarop een last onder dwangsom van maximaal € 20.000,- op om de exploitatie van een shishalounge te staken en de waterpijpen te verwijderen.

De exploitant vocht dit aan en stelde dat de inrichting wel degelijk een restaurant betrof. Is deze lounge een restaurant of niet? De ondernemer verweerde zich met de stelling dat er een menukaart, een ingerichte keuken met kok, etenswaren en een restaurantopstelling aanwezig waren. Het aanbieden van rookwaar zou slechts ondergeschikt zijn aan de maaltijden, wat passend zou zijn binnen het Omgevingsplan.
De uitspraak:
De uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak (d.d. 7 oktober 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5917): de inrichting is géén restaurant, maar een waterpijpcafé. De Raad van State kijkt dwars door de aanwezige faciliteiten heen en hecht doorslaggevende betekenis aan de feitelijke situatie ten tijde van de controles. De toezichthouders zagen veel waterpijpen en bezoekers die rookten, maar zagen niemand eten. Uit de dagrapporten van de kassa bleek bovendien dat een belangrijk deel van de omzet werd gegenereerd met het verstrekken van waterpijpen. Ondanks de aanwezigheid van tafels, stoelen, een ingerichte keuken en voedselvoorraden, was het eten en drinken in werkelijkheid van ondergeschikt belang. Omdat de onderneming in de praktijk met name gericht was op het verstrekken van waterpijpen, had deze het karakter van een waterpijpcafé. Dit leverde een overtreding op van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), die in artikel 2.27 en 2.28 voor het exploiteren van een waterpijpcafé een specifieke vergunning eist. Bovendien stond het Omgevingsplan op het perceel alleen horeca toe in de categorieën H4 (restaurant/eetcafé) en H5 (cafetaria/snackbar). Het verstrekken van waterpijpen past niet binnen deze categorieën. Hierdoor was het college bevoegd om handhavend op te treden.
Waarde voor de rechtspraktijk:
Voor gemeentejuristen en toezichthouders toont deze uitspraak aan hoe essentieel een gedegen feitenonderzoek is bij schijnconstructies. Alleen een ingerichte keuken of een menukaart voorkomt handhaving niet. Het succes bij de bestuursrechter valt of staat met harde bewijzen: observeer de situatie goed .