Menu

Filter op
content
PONT Omgeving

Een uitwegvergunning onder de Omgevingswet: let op dat dit niet impliciet wordt vergund bij de aangevraagde omgevingsplanactiviteit aanleggen

Rechtbank Oost-Brabant 29 september 2026, ECLI:NL:RBOBR:2026:6932. Deze uitspraak gaat over een aan de vergunninghouder verleende omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit, namelijk het aanleggen van betonpaden langs enkele door haar geëxploiteerde boomkwekerijen.

6 October 2026

Samenvattingen

Het college en de vergunninghouder hebben aangevoerd dat er geen uitwegen zijn aangevraagd en dat er daarom ook geen uitwegen zijn vergund. Volgens hen is een uitweg een apart aan te vragen en te vergunnen activiteit die losstaat van de oppervlakteverharding. De rechtbank volgt het standpunt van het college en de vergunninghouder niet. De uitwegvergunning is onder de Omgevingswet geen apart aan te vragen activiteit.

In artikel 22.8 van de Omgevingswet is bepaald dat voor zover op grond van een bepaling in een gemeentelijke verordening, zoals de APV, een vergunning is vereist voor een geval waarin regels over de fysieke leefomgeving op grond van artikel 2.7, eerste lid, van de Omgevingswet, alleen in het omgevingsplan mogen worden opgenomen, zo’n vergunningplicht geldt als een verbod om zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten.

Het voorgaande betekent dat een uitwegvergunning, in tegenstelling tot onder het oude recht, niet langer een aparte activiteit is die los kan worden aangevraagd en vergund. Wanneer een aanvraag voor een omgevingsvergunning ten behoeve van een omgevingsplanactiviteit ertoe strekt om oppervlakteverharding aan te leggen die (mede) functioneert als uitweg, dan moet het college dus beoordelen of wordt voldaan aan de beoordelingsregels van de APV. Anders bestaat het risico dat het college impliciet ook een vergunning verleend voor de uitweg. Dit is slechts anders als een aanvrager een aparte aanvraag indient voor de uitwegen.

UITGEBREIDERE OVERWEGINGEN

De vergunningplicht ten opzichte van uitwegen was ten tijde van het bestreden besluit in de gemeente Land van Cuijk geregeld in artikel 2.12 van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Op grond van deze bepaling is het verboden zonder omgevingsvergunning een uitweg te maken naar de weg of verandering te brengen in een bestaande uitweg naar de weg.

In artikel 2.7 van de Omgevingswet is bepaald dat bij algemene maatregel van bestuur gevallen worden aangewezen waarin regels over de fysieke leefomgeving alleen in het omgevingsplan, de waterschapsverordening of de omgevingsverordening mogen worden opgenomen.

In artikel 2.1, eerste lid, van het Omgevingsbesluit is bepaald dat de regels over activiteiten die onderdelen van de fysieke leefomgeving wijzigen als bedoeld in artikel 1.2, derde lid, onder a, van de Omgevingswet (‘het wijzigen van onderdelen van de fysieke leefomgeving of het gebruik daarvan’) alleen in het omgevingsplan worden opgenomen. Uitwegvergunningen vallen daar dus ook onder. In artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit wordt de werking van artikel 2.1, eerste lid, van het Omgevingsbesluit weliswaar beperkt tot activiteiten als bedoeld in artikel 2.2 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, maar de uitwegvergunning is in dit artikel expliciet genoemd. In artikel 22.8 van de Omgevingswet is bepaald dat voor zover op grond van een bepaling in een gemeentelijke verordening, zoals de APV, een vergunning is vereist voor een geval waarin regels over de fysieke leefomgeving op grond van artikel 2.7, eerste lid, van de Omgevingswet, alleen in het omgevingsplan mogen worden opgenomen, zo’n vergunningplicht geldt als een verbod om zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten.

Het voorgaande betekent dat een uitwegvergunning, in tegenstelling tot onder het oude recht, niet langer een aparte activiteit is die los kan worden aangevraagd en vergund. Wanneer een aanvraag voor een omgevingsvergunning ten behoeve van een omgevingsplanactiviteit ertoe strekt om oppervlakteverharding aan te leggen die (mede) functioneert als uitweg, dan moet het college dus beoordelen of wordt voldaan aan de beoordelingsregels van de APV. Anders bestaat het risico dat het college impliciet ook een vergunning verleend voor de uitweg. Dit is slechts anders als een aanvrager een aparte aanvraag indient voor de uitwegen.

De rechtbank beoordeelt hierna daarom of de aanvraag ook uitwegen omvat of in ieder geval dusdanige indicaties daartoe omvat, dat het college dit kenbaar had moeten beoordelen.

Uit de verbeeldingen maakt de rechtbank op dat de aanvraag mede betrekking heeft op betonplaten die de openbare weg verbinden met de op de luchtfoto’s zichtbare bestaande onverharde rijstroken of aangevraagde betonplaten op particulier terrein. Dat is overigens niet steeds helder verbeeld. De aangevraagde betonpaden lijken namelijk direct langs de weg te liggen, ter hoogte van de sloten die op de kadastrale grens liggen.2 De kennelijke bedoeling van de aanvraag is echter niet om de betonpaden over de sloten aan te leggen maar op eigen terrein, parallel aan de sloten die gelegen zijn langs de Graafseweg, de Klaasstokseweg en de Kalkhofseweg. In zoverre is er dus geen sprake van een verbinding van de weg op eigen terrein met de openbare weg. Op de verbeeldingen zijn echter ook betonpaden zichtbaar die wel de aangevraagde betonpaden lijken te verbinden met de openbare weg. Deze liggen namelijk ten opzichte van de eigen weg overdwars op plekken waar, getuige de luchtfoto’s, nu al sprake is van een onverharde verbinding van de eigen wegen met de openbare weg.

Het college heeft niet beoordeeld of de overdwars gelegen betonpaden uitwegen zijn zoals bedoeld in artikel 2.12 van de APV en, zo het uitwegen zijn, of ze voldoen aan de criteria die dit artikel stelt aan het vergunnen van een uitweg. Die beoordeling had wel moeten worden verricht omdat het college impliciet ook een uitweg lijkt te vergunnen. Het besluit is in zoverre onzorgvuldig voorbereid en moet worden vernietigd.

Na vernietiging zal het college in kaart moeten brengen in hoeverre de aanvraag mede betrekking heeft op uitwegen en of deze in de aangevraagde vorm kunnen worden vergund, gelet op de daarvoor – inmiddels in artikel 2:3 van de Verordening fysieke leefomgeving opgenomen – geldende beoordelingsregels.

Artikel delen