Een interessante uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland ECLI:NL:RBNNE:2026:3017 d.d. 22 juli 2026 over de formulering van handhavingsbesluiten en het rechtszekerheidsbeginsel.
De feiten in het kort
Aan een perceeleigenaar werd een last onder dwangsom opgelegd om onder meer de illegale bouwwerken op een perceel te verwijderen en verwijderd te houden. Het college vordert vervolgens dwangsommen in omdat er tijdens latere controles nieuwe vergunningplichtige bouwwerken zijn aangetroffen. De oude bouwwerken waren overigens wel verwijderd.
De rechtsvraag
Ziet een opgelegde last onder dwangsom (die beveelt bouwwerken te verwijderen en 'verwijderd te houden') automatisch ook op het verbod om nieuwe vergunningplichtige bouwwerken te realiseren?
Juridische analyse
Vanwege de rechtszekerheid moet een last zo duidelijk en concreet zijn geformuleerd dat de betrokkene niet in het duister tast over wat hij moet doen of nalaten. De rechtbank oordeelt dat uit de tekst van de last niet eenduidig volgt dat deze ook ziet op nieuw gerealiseerde bouwwerken. De formulering kon door eiser ook worden gelezen als een opdracht om enkel de reeds aanwezige bouwwerken te verwijderen en niet terug te plaatsen.
Omdat een last voor meerdere uitleg vatbaar is, komt dit vanuit het oogpunt van rechtszekerheid voor rekening van het college. De last ziet dus niet op de nieuwe bouwwerken die na oplegging van de last zijn gerealiseerd.
Een duidelijke les voor handhavingsjuristen: wie nieuwe bouwwerken wil weren, moet dit glashelder in de last onder dwangsom verwoorden. Hoe je dat zou kunnen verwoorden? M.i. door in de last ondubbelzunnig bijvoorbeeld dit op te nemen: "U dient de overtreding ongedaan te maken en te houden door herhaling te voorkomen, wat concreet inhoudt dat u ook geen nieuwe vergunningplichtige bouwwerken op het perceel mag oprichten of geplaatst mag houden".
