In de uitspraak ECLI:NL:RBOBR:2025:4782 d.d. 30 juli 2026 verleende het college van Deurne groen licht voor de verbouw van een rijksmonument tot tien appartementen. Hierbij werden twee besluiten genomen: een huisnummerbesluit (BAG) voor de nieuwe adressen en een omgevingsvergunning voor onder meer de wijziging van het monument. Een buurvrouw met aangrenzende, onbebouwde percelen tekende tegen beide besluiten bezwaar aan.
Laten we inzoomen op de twee belangrijkste aspecten voor de uitvoeringspraktijk:
1. Belanghebbende bij het nummerbesluit?
Nee. De buurvrouw is bij het huisnummerbesluit géén belanghebbende. Volgens vaste rechtspraak is haar belang pas rechtstreeks betrokken als zij zelf de rechthebbende van het pand is, óf als haar pand hetzelfde huisnummer toegekend krijgt. Een belangrijke les: dat zij wel belanghebbende is bij de omgevingsvergunning, straalt juridisch niet af op het nummerbesluit.
2. De inzet van het relativiteitsbeginsel bij monumenten
Bij de omgevingsvergunning is de buurvrouw als eigenaar van aangrenzende percelen weliswaar formeel belanghebbende, maar hier komt in het verweer het relativiteitsbeginsel om de hoek. De buurvrouw klaagde over de interne verbouwing en stelde dat de monumentale waarden werden vernield. De rechter oordeelde in het voordeel van het college: de regels voor het behoud van cultureel erfgoed zijn in dit geval niet verweven met de bescherming van haar woon- en leefomgeving. Ze woont feitelijk 230 meter verderop, de percelen ernaast bestaan slechts uit groen en de wijzigingen zijn vooral inpandig. Omdat de norm niet strekt tot bescherming van haar belang, blijft de vergunning stevig overeind.
De take-away voor de gemeentepraktijk
Deze uitspraak is uitstekende munitie voor je verweerschriften. Het bewijst hoe belangrijk het is om besluiten (BAG vs. fysieke leefomgeving) strikt gescheiden te beoordelen. Daarnaast toont het de kracht van het relativiteitsbeginsel: formele toegang als belanghebbende betekent bij monumenten zeker niet altijd inhoudelijk succes.
Deze 2-daagse cursus Erfgoed en Monumenten: wetgeving en beleid biedt inzicht in het nieuwe instrumentarium voor de omgang met cultureel erfgoed en monumenten, zowel beleidsmatig als juridisch als omgevingsplan, evenals de gevolgen voor ambtenaar, initiatiefnemers en adviseurs.
