Hoe ver mag je als gemeente gaan in het gebruik van een toelichting van het omgevingsplan om een 'evenwichtige toedeling van functies' te beoordelen?
De uitspraak ECLI:NL:RBGEL:2026:5651 d.d. 15 juli 2026 geeft hier een inkijkje in. Eisers vroegen een omgevingsvergunning aan voor een uitbouw aan hun bedrijfswoning. Het tijdelijke omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) staat maximaal 40 m² aan bijbehorende bouwwerken toe. Er stond al een (niet-vergund) bijgebouw op het perceel. Met de nieuwe uitbouw werd de maximale oppervlakte ruimschoots overschreden. Het college weigerde de vergunning.
Hoe motiveerde het college de weigering succesvol?
- Gebruik de toelichting als onderbouwing voor de BOPA
Het college gebruikte de toelichting van het tijdelijke omgevingsplan om de weigering te dragen. Hoewel eisers stelden dat dit geen bindend beleid is, ging de rechtbank hier niet in mee. De rechter oordeelde helder over het gebruik van deze documenten: "Hoewel deze pagina’s niet letterlijk onder de reikwijdte van het gemeentelijke beleid vallen, is de rechtbank het met het college eens dat dit meegenomen kan worden in de besluitvorming."
- Koppel de ruimtelijke uitstraling aan de beleidsruimte
Omdat het een BOPA betreft, heeft het college beleidsruimte. De uitbreiding diende louter het woongenot en niet de bedrijvigheid. Het college mocht oordelen dat deze substantiële toename van het bouwvolume de functionele verhouding tussen wonen en werken op het bedrijventerrein verstoort. De rechtbank bevestigt deze vrijheid: "…het college heeft beleidsruimte bij de vraag of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse
omgevingsplanactiviteit verleend kan worden met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties."
- Evenredigheid
Eisers vonden dat hun persoonlijke belang zwaarder moest wegen. De rechtbank volgde niet de stelling dat het 'slechts' om een verbetering ging: "Het gaat immers om een verruiming van het aantal m2, waarbij de ruimtelijke uitstraling wijzigt." In het bestreden besluit heeft het college het algemeen belang en het persoonlijk belang van eisers uiteengezet en tegen elkaar afgezet. Anders dan eisers betogen, vindt de rechtbank dat het college het algemeen belang wel heeft onderbouwd. Doordat het college duidelijk had gemaakt dat schaarse ruimte op een bedrijventerrein goed ingevuld moet worden (algemeen belang), mag dit zwaarder wegen dan de wens voor een grotere woning (persoonlijk belang).
Conclusie
Deze uitspraak laat zien dat je bij het weigeren van een BOPA voor extra oppervlakte (zoals bijgebouwen of aanbouwen) stevig in je schoenen staat als je teruggrijpt op de oorspronkelijke visie achter de regels. Zolang je als bevoegd gezag concreet motiveert waarom de ruimtelijke uitstraling in het geding is en waarom dit geen evenwichtige toedeling van functies oplevert, heb je een goede (basis)motivering.
