Menu

Filter op
content
PONT Omgeving

“Ik wil alleen een oprit”: waarom de gemeente niet altijd bestuursrechtelijk ‘nee’ zegt

Een inwoner van Almere wilde via een groenstrook bij zijn woning een inrit aanleggen om zijn elektrische auto in de voortuin te parkeren en op te laden. Het college weigerde toestemming. Maar was die weigering een besluit waartegen bezwaar openstond? Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak niet: de gemeente handelde hier als grondeigenaar, niet op basis van een publiekrechtelijke bevoegdheid.

4 November 2026

Samenvattingen

Eerst de planregels, dan de route naar de rechter

De inwoner vroeg het college om toestemming voor een inrit over gemeentelijke grond. Het college wees dat verzoek af en maakte daarbij duidelijk dat de gemeente als eigenaar geen toestemming gaf voor het gebruik van de groenstrook. Het bezwaar tegen die brief verklaarde het college niet-ontvankelijk, omdat de weigering volgens hem geen besluit was in de zin van de Algemene wet bestuursrecht.

De rechtbank liet dat oordeel in stand. In hoger beroep betoogde de inwoner dat het maken van een inrit een activiteit onder de Omgevingswet is en daarom om een omgevingsvergunning vraagt. Ook wees hij op eerdere vergunningen in Almere en op vergunningstelsels in andere gemeenten.

De Afdeling volgt hem niet. Op deze locatie stond het omgevingsplan het maken van een uitweg toe zonder omgevingsvergunning. Ook bevatte Almere geen gemeentelijke verordening die voor deze uitweg een vergunning of ontheffing vereiste. Artikel 22.8 van de Omgevingswet bracht daardoor geen vergunningplicht mee.

Gemeente als eigenaar is nog geen bestuursorgaan met een besluit

Voor een Awb-besluit is een publiekrechtelijke rechtshandeling nodig. Daarvoor moet de bevoegdheid in de regel berusten op een specifiek wettelijk voorschrift. Die grondslag ontbrak hier: het college weigerde geen publiekrechtelijke toestemming, maar de gemeente weigerde als eigenaar haar grond beschikbaar te stellen.

Dat andere gemeenten voor uitwegen wél een vergunningplicht hebben geregeld, maakt dat niet anders. Een gemeente past de regels toe die in haar eigen gemeente gelden. Ook de verwijzing naar eerdere Almere vergunningen hielp de inwoner niet: die toestemmingen waren verleend op grond van de toen toepasselijke Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en hadden dus wél een publiekrechtelijke grondslag.

Bezwaar kan de civiele route niet vervangen

De bestuursrechter kan daarom niet beoordelen of de gemeente de toestemming als grondeigenaar terecht heeft geweigerd. Dat is een civielrechtelijke kwestie, waarvoor de burgerlijke rechter de aangewezen route is. De aangevoerde bezwaren over onder meer gelijkheid, discriminatie en détournement de pouvoir brachten daarin geen verandering: zonder besluit kwam de Afdeling aan een inhoudelijke beoordeling daarvan niet toe.

Ook het procedurele betoog dat de rechtbank ten onrechte zonder zitting uitspraak had gedaan, slaagde niet. Uit het dossier bleek niet dat de inwoner binnen de gestelde termijn om een zitting had gevraagd.

De les voor de praktijk

Dezelfde handeling kan afhankelijk van de lokale regels een publiekrechtelijke of juist een privaatrechtelijke kwestie zijn. Dat een inrit ruimtelijk is toegestaan, betekent niet automatisch dat iemand ook aanspraak kan maken op gemeentelijke grond. En een brief van het college is niet vanzelf een Awb-besluit: doorslaggevend is de grondslag waarop de gemeente handelt.

De Afdeling verklaart het hoger beroep ongegrond. De weigering van de inrit blijft staan; een inhoudelijke toets daarvan hoort bij de civiele rechter.

ABRvS 4 november 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6511

Artikel delen