In de gemeente Staphorst verzocht een omwonende om handhaving tegen het zonder vergunning kappen van 76 bomen op een nabijgelegen bosperceel. Het college wees dit af: de kap zou vallen onder de planregelvrijstelling voor 'normaal onderhoud'. De zaak belandde bij de Raad van State. De uitspraak ECLI:NL:RVS:2026:5341 d.d. 9 september 2026 biedt een handvat voor gemeentejuristen die in de praktijk te maken krijgen met handhavingsmeldingen en verzoeken rondom bomenkap.
De Afdeling schept helderheid over twee cruciale pijlers in dit soort dossiers:
Is er nog procesbelang als de bomen al gekapt en herplant zijn?
Ja. Het college stelde zich op het standpunt dat het procesbelang was vervallen omdat de 76 bomen al tegen de vlakte lagen en de herplantplicht was uitgevoerd. De Raad van State gaat hier niet in mee. Zelfs in die situatie behoudt een appellant procesbelang. De reden hiervoor is dat de appellant, mocht het besluit sneuvelen, het college alsnog zou kunnen verzoeken om de oorspronkelijke situatie zoveel als redelijkerwijs mogelijk te laten herstellen.
Hoe bepaal je wat 'normaal onderhoud' is bij bomenkap?
Als een bestemmings- of omgevingsplan geen harde definitie bevat van 'normaal onderhoud', ben je als gemeente niet overgeleverd aan enkel het woordenboek of het algemeen spraakgebruik. Het college baseerde de invulling sop een ecologisch advies van Wageningen University & Research (WUR) over schermslag. Dit advies stelt dat het verspreid kappen van maximaal 33% van de bomen zorgt voor bosverjonging, waarbij voldoende schaduw resteert om het bosklimaat in stand te houden. De Afdeling oordeelt dat een dergelijk deskundigenadvies een perfect te verdedigen fundament is om een open norm als 'normaal onderhoud en beheer' in te kleuren.
Deze uitspraak bevestigt dat je bij handhavingsverzoeken op bospercelen met een gerust hart kunt en mag leunen op objectieve, ecologische kaders om open juridische normen werkbaar te maken. Een handige uitspraak om achter de hand te houden bij het volgende handhavingsverzoek over (mogelijke) illegale bomenkap.
