Een veelvoorkomende praktijk onder de Omgevingswet: een initiatiefnemer vraagt niet alle benodigde activiteiten in één keer aan. Maar hoe ga je daar als vergunningverlener mee om als de niet-aangevraagde delen wel cruciaal zijn voor het project? De Rechtbank Oost-Brabant (ECLI:NL:RBOBR:2026:4344 d.d. 18 juni 2026 en vandaag gepubliceerd) gaf hier een duidelijke grens in aan.
De casus in het kort:
Een vergunninghouder krijgt een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) voor het plaatsen van tijdelijke woonunits voor arbeidsmigranten. Om wateroverlast voor de buurman te voorkomen, moet een WADI worden aangelegd. De initiatiefnemer had dir echter niet aangevraagd. De valkuil voor het bevoegd gezag: Het college redeneerde: wat niet is aangevraagd, valt buiten de reikwijdte van de vergunning. We kunnen en hoeven daar dus geen instandhoudingsvoorschriften voor op te nemen. Het oordeel van de rechtbank: dat is te kort door de bocht. Bij een BOPA moet worden getoetst aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (etfal). Daar hoort onlosmakelijk een uitvoerbaarheidstoets bij. Omdat de buurman de uitvoerbaarheid ter discussie stelde (voor de WADI was namelijk een aparte, lastig te verlenen vergunning nodig in verband met de agrarische bestemming), had het college actiever moeten toetsen. Het college moet expliciet motiveren waarom de niet-aangevraagde activiteit de uitvoering van de verleende vergunning niet op voorhand onmogelijk maken. Omdat deze motivering ontbrak, sneuvelde het besluit op een motiveringsgebrek.
De les voor de praktijk:
Zelfs als een aanvrager randvoorwaardelijke zaken (zoals waterberging, parkeren of landschappelijke inpassing) buiten de initiële BOPA-aanvraag laat, moet jij als bevoegd gezag via de uitvoerbaarheidstoets aannemelijk maken dat deze zaken daadwerkelijk en legaal gerealiseerd kunnen worden.