Menu

Filter op
content
PONT Omgeving

“Maar uit een later controlerapport blijkt toch dat er iemand woonde?” De herzieningsrechter trapt niet in de tijdmachine

Soms lijkt een procedure definitief verloren, maar duikt er later alsnog een document op waarvan een partij overtuigd is dat het de zaak volledig op zijn kop zet. Dan lonkt het bijzondere rechtsmiddel van herziening. Deze uitspraak van de Rechtbank Overijssel laat echter zien hoe hoog de lat daarvoor ligt. Wie via een herzieningsverzoek alsnog een oude discussie wil overdoen, komt meestal van een koude kermis thuis.

3 November 2026

De voorgeschiedenis: een bed & breakfast die nooit van de grond kwam

De zaak draait om een perceel in Almelo waarop een woning en een werkplaats staan. De eigenaar wilde de werkplaats verbouwen tot bed & breakfast en vroeg daarvoor een omgevingsvergunning aan.

Die vergunning kende een roerige geschiedenis. Eerst werd een vergunning verleend, vervolgens bleek dat eigenlijk sprake was van een vergunning van rechtswege, waarna het college uiteindelijk zowel de verleende als de van rechtswege ontstane vergunning herroepte en de aanvraag alsnog afwees.

De rechtbank liet dat besluit in 2024 in stand. De kern van het probleem was dat niet werd voldaan aan een voorwaarde uit het bestemmingsplan: er moest een directe relatie bestaan tussen de bed & breakfast en de hoofdbewoner van de woning. Op het beslissende moment, 6 oktober 2023, woonde er volgens de rechtbank niemand in de woning.

Daarmee leek de kous af.

Een jaar later volgt een nieuwe poging

Toch niet helemaal.

De eigenaar verzocht de rechtbank om de uitspraak te herzien. Daarbij werd uiteindelijk nog maar één argument overeind gehouden: een controlerapport van 25 juni 2024.

Volgens verzoeker bleek uit dat rapport dat de woning daadwerkelijk werd bewoond, dat sprake was van één huishouden en dat de bewoners betrokken zouden zijn bij de exploitatie van de bed & breakfast. Als de rechtbank dit had geweten, had de uitspraak misschien anders geluid, zo was de gedachte.

Herziening is geen verkapt hoger beroep

De rechtbank grijpt de zaak aan om nog eens te benadrukken waar het herzieningsinstrument voor bedoeld is.

Een herzieningsverzoek slaagt alleen wanneer sprake is van feiten of omstandigheden die:

  • al bestonden vóór de uitspraak;
  • redelijkerwijs niet eerder bekend konden zijn;
  • én tot een andere uitspraak hadden kunnen leiden.

Dat laatste vereiste werd hier fataal.

De rechtbank wijst erop dat het eerdere oordeel volledig draaide om de situatie op 6 oktober 2023. Het overgelegde controlerapport beschrijft echter de situatie op 25 juni 2024. Dat is maanden later.

En juist daarin zit de valkuil. Het rapport zegt misschien iets over wie er in 2024 woonde, maar zegt niets over de vraag of op 6 oktober 2023 aan de planvoorwaarde werd voldaan.

De nieuwe informatie kijkt naar het verkeerde moment in de tijd.

Ook mede-eigenaar vist achter het net

Een tweede opmerkelijk punt in deze uitspraak is dat de mede-eigenaar van het perceel helemaal niet aan een inhoudelijke beoordeling toekomt.

Hij had mede het herzieningsverzoek ingediend, maar was geen partij geweest in de oorspronkelijke beroepsprocedure. En juist dat is een harde eis voor het indienen van een herzieningsverzoek.

Dat iemand mede-eigenaar is van het betrokken perceel maakt volgens de rechtbank niet uit. Wie geen partij was in de procedure waarvan herziening wordt gevraagd, kan geen beroep doen op artikel 8:119 Awb.

Wat betekent deze uitspraak voor de praktijk?

Deze uitspraak bevestigt opnieuw dat herziening een uitzonderlijk rechtsmiddel is en geen tweede kans om een verloren procedure alsnog over te doen.

Vooral het onderscheid tussen nieuwe feiten en nieuwe bewijsstukken blijkt cruciaal. Een document dat pas later boven tafel komt, is niet automatisch een “nieuw feit”. De vraag is of het iets kan zeggen over de relevante situatie op het moment waarop het bestuur of de rechter moest oordelen. Is dat niet het geval, dan strandt het verzoek al snel.

De uitspraak bevat daarmee een nuttige waarschuwing voor procederende vergunninghouders: wie na een onherroepelijke uitspraak alsnog stukken vindt die vooral de latere feitenontwikkeling beschrijven, beschikt daarmee nog niet over een ticket terug naar de rechtszaal. Herziening is geen tijdmachine. En deze verzoeker ontdekte dat op pijnlijke wijze.

Artikel delen