Het college van Enschede verleende zestien omgevingsvergunningen voor evenementen op de Vliegveld Twenthe Evenementenlocatie (VTE-terrein) als buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA). Tegenstanders voerden aan dat de vergunningen geweigerd hadden moeten worden wegens ontoereikende stikstofberekeningen. Het college stelde zich echter op het standpunt dat het vergunnen van een BOPA onder de Omgevingswet niet afhankelijk gesteld mag worden van een Natura 2000-toets, mede doordat de aanhaakverplichting is vervallen.
De vraag
In hoeverre moet er bij een buitenplanse activiteit nog getoetst worden aan stikstof en gebiedsbescherming, nu de onlosmakelijke samenhang onder de Omgevingswet verleden tijd is?
Het antwoord
De Rechtbank Overijssel beantwoordde deze vraag op 24 september 2026 (ECLI:NL:RBOVE:2026:5691) via de uitvoerbaarheidstoets in het kader van een 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties' (art. 8.0a lid 2 Bkl). De belangrijkste overwegingen:
Hoewel de onlosmakelijke samenhang is losgelaten, moet altijd worden beoordeeld of een aangevraagde activiteit überhaupt uitvoerbaar is. Als het gebiedsbeschermingsregime uit de Omgevingswet de verwezenlijking op voorhand in de weg staat, is het besluit in strijd met een evenwichtige toedeling.
Er werd door het college verwezen naar stikstofrapporten. In de rapporten was rekening gehouden met emissies van gebouwverwarming, terreinonderhoud (machines), evenementopbouw (heftrucks, hoogwerkers, aggregaten) en verkeersbewegingen van bezoekers, personeel en opslag. Omdat in de rapporten echter niet alle relevante verkeersbewegingen waren meegenomen, konden significante gevolgen voor omliggende Natura 2000-gebieden simpelweg niet worden uitgesloten.
Voor de evenementen was hierdoor mogelijk een Natura 2000-vergunning (en passende beoordeling) vereist, terwijl onzeker was of deze wel verleend kon worden. Dat de exploitant al een aparte vergunning bij Gedeputeerde Staten had aangevraagd en het college verwachtte dat deze verleend zou worden, redde het besluit niet. Het college had redelijkerwijs moeten onderkennen dat het gebiedsbeschermingsregime de uitvoerbaarheid in de weg kon staan, waardoor de vergunning onvoldoende was gemotiveerd.
Voor de praktijk
Bij een BOPA moet je toetsen of natuurwetgeving de feitelijke uitvoerbaarheid van een project niet bij voorbaat blokkeert. Deze uitspraak lijkt af te wijken van eerdere jurisprudentie. Daarin werd geoordeeld dat door het loslaten van de 'onlosmakelijke samenhang' en de aanhaakverplichting (onder de Omgevingswet), stikstof juist niet snel tot onuitvoerbaarheid van de BOPA leidde. Het is nu wachten op de Afdeling voor definitief uitsluitsel over de vereiste mate van toetsing. Tot die tijd is één ding helder: het vervallen van de aanhaakverplichting is absoluut géén vrijbrief voor stikstof!
