Uitzondering bindend adviesrecht raad van toepassing? Voorbeeld van een ontwikkeling die reeds in een door de raad genomen besluit als ontwikkeling is aangewezen of bedoeld en objectief kan worden getoetst
De aanleiding
Het college van Bodegraven-Reeuwijk verleende een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). De vergunning zag op de realisatie van 40 tijdelijke woningen en 10 tijdelijke woonwagenstandplaatsen op een voormalig evenemententerrein. Omdat deze plannen in strijd zijn met de geldende agrarische bestemming in het tijdelijk deel van het omgevingsplan, was een omgevingsvergunning noodzakelijk. Gold er een uitzondering op het bindend adviesrecht van de raad? Met andere woorden: kon het college de vergunning verlenen zonder de raad om advies te vragen. Deze vraag werd beantwoord door de Rechtbank Den Haag op 8 september 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:26866.
Juridische analyse en beoordeling door de rechtbank
De gemeenteraad van Bodegraven-Reeuwijk heeft in een eerder raadsbesluit categorieën vastgesteld waarin zij geen gebruik wil maken van haar wettelijke adviesrecht. In bijlage 2, punt 9, van dat raadsbesluit is bepaald dat advies met instemming niet vereist is als de ontwikkeling al in een door de gemeenteraad genomen besluit is aangewezen of bedoeld en de ontwikkeling objectief kan worden getoetst (bijvoorbeeld via een stedenbouwkundig kader, beleidsnota of actie-/uitvoeringsplan). In de toelichting bij punt 9 is opgenomen dat het hier gaat om ontwikkelingen en/of activiteiten die bijvoorbeeld concreet zijn opgenomen in een door de gemeenteraad vastgestelde beleidsnota, stedenbouwkundig plan of ander (ruimtelijk) kader of actie-/uitvoeringsplan.
De rechtbank toetst of het onderhavige woningbouwproject onder de genoemde uitzondering valt en concludeert het volgende. De gemeenteraad heeft op 25 oktober 2023 al expliciet krediet beschikbaar gesteld voor de bouw van deze 40 tijdelijke woningen en 10 standplaatsen. De ontwikkeling is eveneens expliciet opgenomen in de Gebiedsvisie Oude Rijnzone van december 2024. De rechtbank oordeelt dat de uitzondering van toepassing is, omdat de gemeenteraad het project zelf al financieel had gefaciliteerd en het had verankerd in een gebiedsvisie. Gelet hierop kan de rechtbank het college erin volgen dat op grond van punt 9 van bijlage 2 bij het raadsbesluit geen advies met instemming van de gemeenteraad nodig was.
Tips
- Formuleer de uitzonderingsgronden voor het adviesrecht in lokale raadsbesluiten altijd zo concreet en objectief mogelijk, eventueel in combinatie met een passende toelichting, om interpretatievoorstellen te voorkomen.
- Motiveer in de omgevingsvergunning hoe eerdere raadsbesluiten (zoals kredietverstrekkingen of gebiedsvisies) aansluiten bij de criteria van de uitzonderingsbepaling wanneer een soortgelijke uitzondering aan de orde is.
