Uitspraak overgangsrecht Omgevingswet Wet natuurbescherming en peilbesluit

Op 1-1-2024 is de Wnb ingetrokken en is de #Omgevingswet in werking getreden. Omdat voor die datum de aanvraag om het toepassen van de aanschrijvingsbevoegdheid is ingediend, is in deze zaak de Wnb met de onderliggende regelingen nog van toepassing. Dat volgt uit het overgangsrecht van artikel 2.9, lid 1 Aanvullingswet natuur.

Met het oog op mogelijke nadere besluiten en/of procedures merkt de rechtbank op dat de bepalingen die sinds 1-1-2024 bij en krachtens de Omgevingswet gelden een van de Habitatrichtlijn afgeleide wettelijke bescherming bieden die vergelijkbaar is met die van de hiervoor genoemde bepalingen uit de Wnb. De rechtbank verwijst naar art. 2.44, lid 1 Omgevingswet (aanwijzing Natura 2000-gebieden), art. 3.59, aanhef en onder b, van het Besluit kwaliteit leefomgeving (passende maatregelen), art. 11.6 Bal (specifieke zorgplicht voor activiteiten met mogelijke gevolgen voor Natura 2000-gebieden) en art. 11.9 van het #Bal (maatwerkvoorschrift). Op het moment dat de rechtbank deze uitspraak doet, zijn de #Wnb en de Waterwet ingetrokken en is de Omgevingswet in werking getreden. Op grond van het overgangsrecht blijft de Wnb echter ook van toepassing als GS na een vernietiging door de rechtbank opnieuw op het verzoek van zou moeten beslissen. Maar als het waterschap een peilbesluit neemt, is daarop nu de Omgevingswet van toepassing. De rechtbank zal hierna voor het natuurbeschermingsrecht daarom aan de Wnb blijven toetsen, maar zal voor het waterrecht ook van de Omgevingswet uitgaan.

Een waterschap kan niet rechtmatig voldoen aan een aanschrijving in de zin van art. 2.4, lid 2 Wnb tot het wijzigen van het waterpeil, als het doel daarvan enkel en alleen zou zijn dat een peil wordt vastgesteld dat de natuurbelangen optimaal dient. Het voor het opvolgen van zo’n aanschrijving noodzakelijke peilbesluit zou immers in strijd met de Waterwet en inmiddels de Omgevingswet voorbij gaan aan de door de waterbeheerder te maken afweging van overige doelstellingen en belangen. De Waterwet stond en de Omgevingswet staat dan in de weg aan de uitvoerbaarheid van een dergelijke aanschrijving als passende maatregel. Bij de afweging van het al dan niet inzetten van hun aanschrijvingsbevoegdheid moeten GS hiermee rekening houden. Van een aanschrijving wordt afzien als daarvoor (een wijziging van) een peilbesluit noodzakelijk is.