Flash floods: hoe Europese steden omgaan met plotselinge overstromingen

“Juist nu, met een veranderend klimaat, kunnen we meer dan ooit leren van onze Europese collega’s”, zegt Petra Goessen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Ze werkt namens DWA aan de kennisagenda en de webinars. “Zuidelijke landen, zoals Spanje, Portugal en Griekenland, hebben meer ervaring met extreme weersomstandigheden. Niet alleen langdurige droogte, maar ook plotselinge, zeer hevige regenbuien zorgen voor grote problemen. Zulke buien kunnen binnen enkele uren leiden tot zogenoemde flash floods: snelle overstromingen met grote gevolgen voor mens en omgeving.”

Leren van Europese ervaringen

Ruim 120 deelnemers uit de hele wereld namen deel aan het webinar over flash floods. De voorbeelden uit Griekenland, Spanje en Portugal laten zien hoe snel waterproblemen kunnen escaleren – en waarom voorbereiding en bewustwording cruciaal zijn. Dit jaar volgen naar verwachting meer webinars over flash floods, waarin specifieke ontwikkelingen verder worden uitgediept.

Griekenland: storm Daniel zet Thessalië onder water (door Elini Athanasion, hoofd afdeling Flood Risk Management bij Ministerie van Milieu en Energie van Griekenland).

Begin september 2023 kreeg Griekenland te maken met storm Daniel, een uitzonderlijk zware regenstorm. In de regio’s Thessalië en Magnesia, waaronder de stad Volos, viel in drie dagen tijd bijna 700 tot lokaal zelfs meer dan 800 millimeter regen. Ter vergelijking: in Nederland viel tijdens de Limburgse overstromingen in 2021 ongeveer 150 millimeter in twee dagen. Rivieren traden massaal buiten hun oevers, complete dorpen kwamen onder water te staan en infrastructuur raakte zwaar beschadigd. De gevolgen waren groot: minstens zeventien mensen kwamen om het leven.

De situatie in Griekenland laat zien dat de overstromingen verder gingen dan waarmee rekening was gehouden. Water kwam op plekken die volgens bestaande kaarten veilig zouden zijn. Hieruit blijkt dat traditionele risicomodellen, gebaseerd op historische gegevens, onvoldoende zijn voor het huidige klimaat. Bovendien blijkt dat overstromingen geen zeldzame uitzonderingen meer zijn, maar een terugkerend risico vormen.

Spanje: Valencia en de verwoestende kracht van flash floods (door Clara Estrella Segrelles, Júcar Rivierbekkenautoriteit van het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie en Demografische Uitdaging)

In oktober 2024 werd de regio Valencia getroffen door extreem hevige regenval. In sommige gebieden viel in enkele uren meer dan 700 millimeter. Door het bergachtige landschap en de korte afstanden naar zee veranderden kleine rivieren en drooggevallen beekbeddingen razendsnel in kolkende waterstromen. Dit soort flash floods laat nauwelijks tijd voor waarschuwing of evacuatie. Wegen veranderden in rivieren, auto’s werden meegesleurd en gebouwen stroomden vol. De ramp eiste een ongekend hoog aantal slachtoffers: honderden mensen kwamen om het leven.

De gebeurtenissen in Valencia tonen aan hoe belangrijk het is om niet alleen te kijken naar waterafvoer, maar vooral naar de intensiteit en timing van neerslag. Ook speelde infrastructuur een grote rol: verstoppingen door puin, auto’s en bebouwing in overstromingsgevoelige gebieden vergrootten de schade en het aantal slachtoffers.

Portugal: Porto en de kwetsbaarheid van de stad (José Almeida van het waterbedrijf van de stad Porto)

Portugal kent een ander type waterproblematiek, vooral in stedelijke gebieden zoals Porto. Daar is sprake van herhaalde wateroverlast door hevige regenbuien zoals onlangs in april 2026. Hoewel er geen dodelijke slachtoffers vielen, laten de gebeurtenissen zien hoe kwetsbaar compacte steden zijn.In een dichtbebouwde omgeving kan het water nergens heen. Problemen stapelen zich op en worden al snel structureel in plaats van incidenteel. Porto kiest daarom steeds nadrukkelijker voor een gebiedsgerichte aanpak, waarbij niet één straat of riool, maar het hele stroomgebied centraal staat.De ervaringen in Porto maken duidelijk dat langdurige, planmatige aanpassingen nodig zijn. Door data te verzamelen, scenario’s te ontwikkelen en maatregelen stap voor stap te prioriteren, kan de stad zich beter voorbereiden op toekomstige buien.

> Er is een opname van het webinar gemaakt. Wil je de link ontvangen? Stuur dan een bericht naar pers@uvw.nl.

Dutch Water Authorities: kennis halen én brengen

De Nederlandse waterschappen werken onder de naam Dutch Water Authorities (DWA) actief samen met andere Europese organisaties. Internationale kennisuitwisseling is van grote waarde voor de Nederlandse waterschappen en voor de watersector als geheel. DWA verspreidt deze kennis en zorgt ervoor dat die op de juiste plekken binnen de waterschappen terechtkomt.