Geen toetsing in volgorde kruimelgevallen (categorie 1 en categorie 9) + onder Omgevingswet bestaat kruimelgevallenregeling niet meer

Het ging in deze zaak om de vraag of bij toepassing van categorie 1, gecombineerd met categorie 9 van artikel 4 bijlage II Bor getoetst moest worden aan artikel 5 bijlage II Bor, dat bepaalt dat bij de toepassing van o.a. artikel 4 bijlage II Bor het aantal woningen gelijk blijft. Deze eis is volgens artikel 5, lid 1 onder c bijlage II Bor niet van toepassing op de gevallen, bedoeld in artikel 4, onderdeel 9 bijlage II Bor. In dit geval was sprake van een combinatie van onderdelen 1 en 9 van artikel 4 bijlage II Bor.

Artikel 4, onderdeel 1 bijlage II Bor betreft een bijbehorend bouwwerk of uitbreiding daarvan, mits, voor zover gelegen buiten de bebouwde kom, wordt voldaan aan de volgende eisen: niet hoger dan 5 m, tenzij sprake is van een kas of bedrijfsgebouw van lichte constructie ten dienste van een agrarisch bedrijf, de oppervlakte niet meer dan 150 m2.

Artikel 4, onderdeel 9 bijlage II Bor betreft het gebruiken van bouwwerken, eventueel in samenhang met bouwactiviteiten die de bebouwde oppervlakte of het bouwvolume niet vergroten, en van bij die bouwwerken aansluitend terrein, mits, voor zover gelegen buiten de bebouwde kom, het uitsluitend betreft een logiesfunctie voor werknemers of de opvang van asielzoekers of andere categorieën vreemdelingen.

Anders dan [appellant] stelt, moet in dit geval echter wel getoetst worden aan de eis van artikel 5, lid 1 bijlage II Bor, omdat dit artikel geldt bij toepassing van onderdeel 1. Bij de beoordeling van deze aanvraag wordt ook met de toepassing van onderdeel 1 van de bijlage afgeweken van de planregels, omdat met de uitbreiding van het hoofdgebouw mogelijk wordt gemaakt om het aantal woningen te vergroten. De omstandigheid dat artikel 5 niet geldt bij toepassing van onderdeel 9 van artikel 4 bijlage II Bor, doet hier niet aan af, omdat onderdeel 1 ook (tegelijkertijd) wordt toegepast. De Afdeling wijst er in dit verband op dat er geen sprake is van een toetsing in volgorde, zoals [appellant] veronderstelt.

Volgens [appellant] is de reguliere procedure van toepassing, omdat de vergunning verleend kan worden met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 2°, van de Wabo. Onderdelen 1 en 9 van artikel 4 van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (hierna: Bor), de relevante algemene maatregel van bestuur, kunnen volgens hem namelijk gecombineerd worden toegepast.

[appellant] is van mening dat de omgevingsvergunning van rechtswege is verleend, omdat artikel 4, aanhef en onderdelen 1 en 9, van bijlage II van het Bor in dit geval in combinatie kunnen worden toegepast. Bij de toepassing van onderdeel 1 blijft het aantal woningen gelijk, omdat met dit onderdeel alleen de uitbreiding van het hoofdgebouw vergund wordt. Daarna moet getoetst worden aan onderdeel 9 en op grond daarvan vindt de functiewijziging plaats van de winkel met bovenwoning naar zes appartementen in het gehele pand. De eis van artikel 5, eerste lid, van bijlage II van het Bor is niet van toepassing bij onderdeel 9. Uit de uitspraak van 4 oktober 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2639, onder 3.1 volgt volgens hem ook dat bij een gecombineerde toepassing van onderdelen 1 en 9, het verbod van artikel 5, eerste lid, van bijlage II van het Bor niet van toepassing is. Volgens hem is in deze zaak een vergelijkbare situatie aan de orde en heeft de rechtbank daar ten onrechte geen rekening mee gehouden.

De Afdeling is van oordeel dat geen vergunning van rechtswege is verleend, zodat het oordeel van de rechtbank kan worden gevolgd. [appellant] heeft gelijk dat een gecombineerde toepassing van de onderdelen 1 en 9 van artikel 4 van bijlage II van het Bor mogelijk is (zie bijvoorbeeld de uitspraken van de Afdeling van 29 maart 2017, ECLI:NL:RVS:2017:819, onder 5.1, 4 oktober 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2639, onder 3.1, en 27 december 2017, ECLI:NL:RVS:2017:3590, onder 4.2).

Anders dan [appellant] stelt, moet in dit geval echter wel getoetst worden aan de eis van artikel 5, eerste lid, van deze bijlage, omdat dit artikel geldt bij toepassing van onderdeel 1. Bij de beoordeling van deze aanvraag wordt ook met de toepassing van onderdeel 1 van de bijlage afgeweken van de planregels, omdat met de uitbreiding van het hoofdgebouw mogelijk wordt gemaakt om het aantal woningen te vergroten. De omstandigheid dat artikel 5 niet geldt bij toepassing van onderdeel 9 van artikel 4, doet hier niet aan af, omdat onderdeel 1 ook (tegelijkertijd) wordt toegepast. De Afdeling wijst er in dit verband op dat er geen sprake is van een toetsing in volgorde, zoals [appellant] veronderstelt.

Onder de Omgevingswet bestaat kruimelgevallenregeling niet meer

Onder de Omgevingswet is overigens afscheid genomen van het instrument van de kruimelgevallenregeling. Die is niet meer nodig omdat de hoofdregel is dat omgevingsvergunningen worden voorbereid met de reguliere voorbereidingsprocedure (artikel 16.62, lid 1 Ow, in art. 16.65 Ow jo. art. 10.24 Omgevingsbesluit is vastgelegd wanneer de uitgebreide procedure geldt). De enige reden voor het bestaan van de kruimelgevallenregeling was om deze afwijkingen van het bestemmingsplan te kunnen vergunnen met toepassing van de reguliere procedure.